Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13562-3:2022 về Lợn giống bản địa - Phần 3: Lợn Lũng Pù quy định các yêu cầu kỹ thuật và chỉ tiêu chất lượng đối với giống lợn bản địa Lũng Pù. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng nhằm phục vụ công tác quản lý, bảo tồn nguồn gen, chọn lọc và nâng cao chất lượng giống lợn đặc sản có nguồn gốc từ vùng cao núi đá tỉnh Hà Giang.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu, chọn lọc, nhân giống, sản xuất, kinh doanh và lưu thông giống lợn Lũng Pù trên lãnh thổ Việt Nam. Tiêu chuẩn đưa ra các căn cứ pháp lý và kỹ thuật để đánh giá chất lượng con giống phục vụ cho mục đích thương mại và bảo tồn.

- Các thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi

• Lợn giống Lũng Pù: Là giống lợn bản địa có nguồn gốc lịch sử từ xã Lũng Pù, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang, được đồng bào dân tộc nuôi dưỡng và thuần hóa lâu đời, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu lạnh giá và địa hình núi đá.
• Đặc điểm thuần chủng: Các chỉ tiêu về kiểu hình, màu sắc lông da, cấu trúc ngoại hình và khả năng sản xuất đặc trưng của giống, không bị pha tạp bởi các giống lợn ngoại hoặc các giống lợn nội khác.

- Yêu cầu kỹ thuật về đặc điểm ngoại hình

• Màu sắc lông và da: Lợn Lũng Pù có đặc điểm đặc trưng là toàn thân màu đen tuyền hoặc có đốm trắng nhỏ ở trán (mắt võng) và bốn chân (bốn tất bạch). Da lợn tương đối dày, lông thưa và cứng.
• Đặc điểm đầu và tai: Đầu to vừa phải, mõm thẳng hoặc hơi cong nhẹ, tai nhỏ, hơi cúp về phía trước.
• Cấu trúc ngoại hình chung: Thân hình săn chắc, lưng thẳng hoặc hơi võng nhẹ, bụng to nhưng gọn, không sệ sát đất. Bốn chân chắc khỏe, đi đứng trên các ngón chân, móng chân màu đen hoặc có đốm trắng, giúp lợn di chuyển dễ dàng trên địa hình dốc đá.

- Chỉ tiêu sinh trưởng và năng suất sinh sản

• Khả năng sinh trưởng: Tốc độ tăng trưởng ở mức trung bình, phù hợp với phương thức chăn nuôi quảng canh hoặc bán thâm canh, có khả năng tận dụng tốt các nguồn thức ăn thô xanh và phụ phẩm nông nghiệp tại địa phương.
• Chỉ tiêu sinh sản của lợn nái: Quy định cụ thể về số con sơ sinh sống trung bình trên một ổ, số con cai sữa, khối lượng phối giống lần đầu và khoảng cách giữa các lứa đẻ đạt tiêu chuẩn đặc trưng của giống bản địa hướng mỡ.
• Chất lượng tinh dịch của lợn đực giống: Đảm bảo các chỉ tiêu sinh lý hóa của tinh dịch như thể tích tinh dịch (V), hoạt lực tinh trùng (A), mật độ tinh trùng (C) và tỷ lệ tinh trùng kỳ hình (K) đạt yêu cầu phục vụ phối giống trực tiếp hoặc thụ tinh nhân tạo.

- Phương pháp kiểm tra và đánh giá chất lượng

• Đánh giá ngoại hình: Thực hiện bằng phương pháp quan sát trực tiếp các đặc điểm kiểu hình và tiến hành đo đạc các kích thước chiều dài thân, vòng ngực, độ cao vai ở các thời điểm lứa tuổi quy định để đối chiếu với tiêu chuẩn.
• Đánh giá năng suất: Theo dõi, ghi chép số liệu về tiêu thụ thức ăn, tốc độ tăng trọng định kỳ và các chỉ tiêu sinh sản qua các lứa đẻ để tiến hành phân loại, tuyển chọn những cá thể ưu tú làm giống.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13562-3:2022 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Các cơ sở chăn nuôi, sản xuất và cung ứng giống cần căn cứ vào các chỉ tiêu kỹ thuật chi tiết trong tiêu chuẩn này để thực hiện việc bình tuyển, phân cấp chất lượng và công bố tiêu chuẩn chất lượng cho sản phẩm lợn giống Lũng Pù của đơn vị mình.