Năm 1994, Chính phủ đã ban hành Nghị định 34-CP quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Tổng cục Địa chính, nhằm thiết lập hệ thống quản lý nhà nước thống nhất về đất đai và đo đạc - bản đồ từ trung ương đến địa phương.

Nghị định này áp dụng đối với Tổng cục Địa chính, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp, cùng các tổ chức và cá nhân có liên quan đến hoạt động quản lý, sử dụng đất đai và đo đạc, bản đồ trên phạm vi cả nước.

Vị trí và chức năng của Tổng cục Địa chính

Tổng cục Địa chính được xác định là cơ quan trực thuộc Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về đất đai và đo đạc - bản đồ trên phạm vi cả nước.

Nhiệm vụ và quyền hạn của Tổng cục Địa chính

Tổng cục Địa chính thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn quản lý nhà nước chuyên ngành bao gồm:

• Xây dựng và trình Chính phủ chiến lược, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai, các dự án luật, pháp lệnh, chương trình, chính sách, chế độ về quản lý, sử dụng đất đai và đo đạc - bản đồ; tổ chức thực hiện sau khi được phê duyệt.
• Tổ chức thẩm định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai do các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trình Chính phủ; trình Chính phủ quyết định việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất thuộc thẩm quyền của Chính phủ.
• Ban hành các quy định về tiêu chuẩn, quy phạm, quy trình, định mức kinh tế - kỹ thuật thuộc ngành địa chính; ban hành các Quyết định, Thông tư, Chỉ thị để chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra các ngành, địa phương, tổ chức và công dân thực hiện đúng pháp luật.
• Tổ chức thực hiện công tác điều tra, khảo sát, đo đạc, đánh giá, phân hạng đất, lập bản đồ và hồ sơ địa chính, đăng ký đất, thống kê và kiểm kê đất định kỳ, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất.
• Xây dựng và quản lý hệ thống tọa độ, độ cao, trọng lực các hạng; thực hiện bay chụp ảnh địa hình, thành lập và xuất bản các loại bản đồ địa hình đất liền, đáy biển, bản đồ hành chính, bản đồ địa lý và các bản đồ chuyên ngành khác; thẩm định và cấp giấy phép triển khai các phương án đo đạc - bản đồ; phối hợp phân vạch và lập bản đồ địa giới quốc gia.
• Quản lý, chỉ đạo công tác nghiên cứu khoa học - công nghệ và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực địa chính.
• Quản lý việc thu thập, xử lý thông tin, lưu trữ tư liệu địa chính, bao gồm tư liệu cơ bản về đất đai, đo đạc, bản đồ và phim ảnh hàng không - vũ trụ về đất đai.
• Quản lý công tác tổ chức, viên chức ngành địa chính; xây dựng và ban hành chức danh tiêu chuẩn viên chức; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ địa chính theo quy định.
• Tổ chức, chỉ đạo công tác kiểm tra, thanh tra việc chấp hành pháp luật về đất đai và đo đạc - bản đồ; giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về quản lý và sử dụng đất đai theo thẩm quyền. Tổng cục trưởng được sử dụng quyền hạn như Bộ trưởng để xử lý các quyết định trái pháp luật của các Bộ, ngành, địa phương về lĩnh vực địa chính.
• Quản lý các doanh nghiệp trực thuộc Tổng cục theo quy định của Chính phủ.

Cơ cấu tổ chức bộ máy của Tổng cục Địa chính

Cơ cấu tổ chức của Tổng cục Địa chính được chia thành hai nhóm bộ phận rõ rệt:

• Các tổ chức giúp Tổng cục trưởng thực hiện chức năng quản lý Nhà nước bao gồm: Văn phòng (có cơ sở II tại Thành phố Hồ Chí Minh), Vụ Kế hoạch - Tài chính (kiêm nhiệm vụ quy hoạch), Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Khoa học và hợp tác quốc tế, Thanh tra, Vụ Đăng ký - Thống kê, và Vụ Đo đạc - Bản đồ.
• Các đơn vị sự nghiệp trực thuộc bao gồm: Viện Khoa học và Công nghệ địa chính, Viện Điều tra quy hoạch đất đai, Trung tâm Địa giới quốc gia, Trung tâm Thông tin - Lưu trữ tư liệu địa chính, Trường Trung học Địa chính I, Trường Trung học Địa chính II, và Trường Trung học Địa chính III.

Tổng cục trưởng Tổng cục Địa chính có trách nhiệm quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và biên chế của các đơn vị trực thuộc trong tổng biên chế được giao.

Chế độ làm việc và trách nhiệm điều hành

Tổng cục trưởng Tổng cục Địa chính chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ về toàn bộ hoạt động của Tổng cục. Các Phó Tổng cục trưởng được Tổng cục trưởng phân công nhiệm vụ cụ thể và chịu trách nhiệm trước Tổng cục trưởng về các công việc được giao.

Hệ thống tổ chức quản lý địa chính ở địa phương

Hệ thống tổ chức quản lý Nhà nước về đất đai và đo đạc - bản đồ ở địa phương được đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Ủy ban nhân dân các cấp, bao gồm:

• Cấp tỉnh: Sở Địa chính trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
• Cấp huyện: Phòng Địa chính trực thuộc Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh.
• Cấp xã: Cán bộ địa chính thuộc Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn (hưởng chế độ theo quy định của Chính phủ đối với cán bộ xã).

Tổng cục trưởng Tổng cục Địa chính quy định nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan địa chính các cấp ở địa phương. Đồng thời, Tổng cục trưởng thỏa thuận với Bộ trưởng - Trưởng ban Ban Tổ chức - Cán bộ Chính phủ để ban hành tiêu chuẩn chuyên môn nghiệp vụ của Giám đốc Sở Địa chính, và thỏa thuận với Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trước khi quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm, hoặc cách chức Giám đốc Sở Địa chính.

Hiệu lực thi hành

Nghị định 34-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Tất cả các quy định trước đây trái với Nghị định này đều bị bãi bỏ. Tổng cục trưởng Tổng cục Địa chính, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này.