Nghị định 24-CP được ban hành năm 1961 bởi Hội đồng Chính phủ nhằm bổ sung và điều chỉnh một số điều khoản quan trọng trong chính sách quản lý thống nhất đối với nhà cho thuê của tư nhân tại các thành phố và thị xã, vốn đã được quy định trước đó tại Nghị định số 19/CP và Nghị định số 20/CP ngày 29 tháng 6 năm 1960.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của Nghị định

Nghị định này áp dụng đối với các hoạt động quản lý, sử dụng nhà cho thuê của tư nhân, các cá nhân quản lý nhà vắng chủ, chủ sở hữu nhà cho thuê và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý nhà đất tại các khu vực thành phố, thị xã trên toàn quốc.

Các chính sách và quy định cốt lõi về quản lý nhà cho thuê

1. Mở rộng đối tượng nhà cho thuê do Nhà nước trực tiếp quản lý và sử dụng

Nghị định thực hiện sửa đổi, bổ sung các tiêu chí cụ thể để xác định diện nhà cho thuê thuộc quyền quản lý và sử dụng trực tiếp của Nhà nước, bao gồm:

• Nhà cho thuê thuộc sở hữu của những địa chủ đã bị quy trong cải cách ruộng đất. Riêng đối với những địa chủ cường hào gian ác và địa chủ phản động đã bị xử lý trong cải cách ruộng đất, Nhà nước tiếp tục thi hành bản án cũ đối với phần nhà cho thuê của họ.
• Nhà cho thuê của các chủ nhà có tổng diện tích nhà cho thuê dao động trong khoảng từ 120 đến 150 mét vuông trở lên.
• Nhà cho thuê mang lại doanh thu tiền thuê nhà hàng năm cho chủ sở hữu từ khoảng 100 đồng trở lên.

2. Thống nhất quản lý đối với diện tích nhà vắng chủ

Chính sách đối với nhà vắng chủ được điều chỉnh nhằm tăng cường sự quản lý tập trung của Nhà nước:

• Tất cả các cá nhân tư nhân đang thực hiện việc quản lý nhà vắng chủ có nghĩa vụ phải bàn giao toàn bộ các căn nhà này lại cho Nhà nước quản lý.
• Quy định bàn giao này là bắt buộc, kể cả trong trường hợp người quản lý hiện tại đã có các giấy tờ chứng nhận hợp pháp bảo hộ quyền lợi của chủ nhà đi vắng. Quyền lợi của chủ sở hữu thực tế sẽ được Nhà nước xem xét và giải quyết thỏa đáng khi họ trở về.

3. Trách nhiệm tu sửa nhà trước khi thực hiện bàn giao

• Trước khi tiến hành bàn giao nhà cho Nhà nước quản lý và đưa vào sử dụng, tất cả các chủ nhà cho thuê thuộc diện phải bàn giao đều có trách nhiệm tự thực hiện việc tu sửa, bảo dưỡng nhà cửa để bảo đảm chất lượng công trình.

4. Quy định đối với nhà cho thuê do tư nhân tiếp tục tự quản lý

Đối với những chủ nhà không thuộc diện phải bàn giao nhà cho Nhà nước quản lý và sử dụng, họ được phép tiếp tục hoạt động cho thuê nhưng phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện sau:

• Phải chấp hành đúng điều lệ tạm thời quy định về trách nhiệm của người cho thuê nhà tại các thành phố và thị xã.
• Giá cho thuê nhà phải tuân thủ đúng theo mức giá do Nhà nước quy định.
• Mọi giao dịch cho thuê phải được thiết lập bằng hợp đồng thuê mượn rõ ràng và phải đăng ký đầy đủ tại cơ quan quản lý nhà đất của địa phương.
• Trong trường hợp cần thiết vì lợi ích chung của xã hội, Nhà nước có quyền điều chỉnh, phân phối lại diện tích cho thuê, hoặc thực hiện dỡ bỏ công trình và tiến hành bồi thường một cách thích đáng cho chủ nhà.
• Nếu chủ nhà giữ lại diện tích để ở quá rộng so với nhu cầu thực tế, Nhà nước có quyền rút bớt phần diện tích thừa đó để bố trí cho người khác thuê.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm tổ chức thực hiện

• Hiệu lực thi hành: Nghị định 24-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1 tháng 1 năm 1961. Các điều khoản khác tại Nghị định số 19/CP và Nghị định số 20/CP ban hành ngày 29 tháng 6 năm 1960 nếu không trái với Nghị định này thì vẫn giữ nguyên giá trị pháp lý.
• Trách nhiệm thi hành: Các ông Bộ trưởng Phủ thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Nội thương, cùng Chủ nhiệm Văn phòng cải tạo hành chính các khu, thành phố và tỉnh chịu trách nhiệm tổ chức, đôn đốc và giám sát việc thi hành nghiêm túc Nghị định này.