Nghị định số 216-CP được Hội đồng Chính phủ ban hành ngày 25 tháng 09 năm 1974 kèm theo Điều lệ quản lý đo lường nhằm thống nhất và tăng cường công tác quản lý đo lường trong cả nước, phục vụ phát triển kinh tế, kỹ thuật, bảo vệ tài sản xã hội chủ nghĩa, an toàn lao động và sức khỏe của nhân dân.

Điều lệ này áp dụng đối với các cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế Nhà nước, các xí nghiệp, cơ sở sản xuất, sửa chữa, nhập khẩu, kinh doanh và mọi cá nhân có hoạt động liên quan đến việc sử dụng, quản lý thiết bị và dụng cụ đo lường trên phạm vi toàn quốc.

Quy định về kiểm định thiết bị, dụng cụ đo lường

• Các đối tượng bắt buộc phải kiểm định: Thiết bị, dụng cụ đo dùng làm chuẩn để kiểm tra dụng cụ khác; dụng cụ đo trực tiếp dùng trong phân phối, buôn bán, thu mua, thanh toán, giao nhận, nghiệm thu nguyên vật liệu, sản phẩm, công trình giữa các cơ quan, tổ chức kinh tế và nhân dân, hoặc với nước ngoài; dụng cụ đo có cấp chính xác cao, có ý nghĩa quan trọng về kinh tế, kỹ thuật, an toàn lao động và bảo vệ sức khỏe; dụng cụ đo dùng trong kiểm tra kỹ thuật, phân tích thí nghiệm và quản lý sản xuất tại xí nghiệp.
• Thẩm quyền ban hành danh mục: Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học và kỹ thuật Nhà nước ban hành danh mục thiết bị phải qua kiểm định Nhà nước. Thủ trưởng các Bộ, Tổng cục ban hành danh mục thiết bị thuộc diện kiểm định tự quản (không thuộc diện kiểm định Nhà nước).
• Chế độ kiểm định: Áp dụng kiểm định ban đầu đối với thiết bị mới chế tạo, sửa chữa hoặc nhập khẩu trước khi đưa ra bán hoặc sử dụng; áp dụng kiểm định định kỳ đối với các thiết bị đang trong quá trình sử dụng.
• Phân công thực hiện kiểm định: Hệ thống cơ quan quản lý đo lường Nhà nước trực tiếp thực hiện kiểm định ban đầu và kiểm định định kỳ đối với các thiết bị làm chuẩn, thiết bị dùng trong giao dịch thương mại, thanh toán và thiết bị có yêu cầu an toàn, chính xác cao. Tổ chức quản lý đo lường cơ sở thực hiện kiểm định định kỳ đối với các thiết bị dùng trong nội bộ sản xuất, thí nghiệm của xí nghiệp.
• Đăng ký và chứng nhận kiểm định: Các đơn vị sản xuất, sửa chữa, nhập khẩu và sử dụng phải đăng ký xin kiểm định tại cơ quan quản lý đo lường Nhà nước. Thiết bị đạt yêu cầu sẽ được đóng dấu kiểm định hoặc cấp giấy chứng nhận kiểm định có giá trị pháp lý toàn quốc. Thiết bị do tổ chức cơ sở kiểm định chỉ được phép sử dụng nội bộ trong cơ sở đó.
• Hành vi bị nghiêm cấm: Cấm xuất xưởng, mua bán, sử dụng các thiết bị đo lường thuộc diện bắt buộc kiểm định nếu chưa được đóng dấu/cấp giấy chứng nhận; dấu hoặc giấy chứng nhận đã quá hạn; mất giấy chứng nhận hoặc dấu bị mờ; thiết bị bị hư hỏng làm ảnh hưởng đến độ chính xác.
• Lệ phí và địa điểm kiểm định: Lệ phí do Liên Bộ Tài chính và Ủy ban Khoa học và kỹ thuật Nhà nước quy định, do đơn vị xin kiểm định chi trả. Việc kiểm định được tiến hành tại địa điểm do cơ quan quản lý đo lường quy định; trường hợp đặc biệt kiểm định tại nơi khác, đơn vị yêu cầu phải trả thêm phụ phí và tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ thực hiện nhiệm vụ.

Hoạt động thanh tra, giám sát và trọng tài đo lường

• Thẩm quyền thanh tra, giám sát: Cơ quan quản lý đo lường Nhà nước các cấp có quyền thanh tra, giám sát việc chấp hành các quy định về đo lường. Cán bộ kiểm định khi làm nhiệm vụ giám sát phải xuất trình giấy ủy nhiệm, cơ quan được giám sát có trách nhiệm tạo điều kiện thuận lợi.
• Quyền hạn của cán bộ thanh tra, giám sát: Đình chỉ sử dụng thiết bị đo lường không hợp pháp hoặc không đạt yêu cầu kỹ thuật; yêu cầu thực hiện lại phép đo nếu phát hiện sai số vượt quá mức cho phép; niêm giữ thiết bị, vật đo làm tang chứng để chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý; đề nghị xử lý các hành vi gian lận đo lường.
• Lập biên bản giám sát: Kết quả giám sát và biện pháp xử lý phải được ghi vào biên bản có chữ ký của cán bộ giám sát và đại diện bên được giám sát. Trường hợp bên được giám sát không ký, biên bản vẫn có giá trị pháp lý.
• Trọng tài đo lường: Khi xảy ra tranh chấp kinh tế, kỹ thuật do sai sót đo lường, cơ quan quản lý đo lường Nhà nước có trách nhiệm làm trọng tài bằng cách kiểm tra tính hợp pháp, kiểm định thiết bị, xác định kết quả đo và lập biên bản gửi cơ quan giải quyết tranh chấp. Mọi chi phí trọng tài do bên sai phạm chi trả. Nếu không đồng ý với kết luận trọng tài, các bên có quyền khiếu nại lên cơ quan quản lý đo lường cấp trên.

Quản lý mẫu mã và thiết kế thiết bị đo lường

• Xét duyệt và lưu ký thiết kế: Thiết bị đo lường sản xuất trong nước phải tuân thủ đúng mẫu và thiết kế đã được Ủy ban Khoa học và kỹ thuật Nhà nước (Cục đo lường Nhà nước trung ương) xét duyệt và lưu ký tại cơ quan kiểm định ban đầu.
• Thay đổi thiết kế: Mọi cải tiến, thay đổi thiết kế, mẫu mã đã duyệt phải được Cục đo lường Nhà nước trung ương chuẩn y.
• Bãi bỏ hiệu lực thiết kế: Cục đo lường Nhà nước trung ương có quyền bãi bỏ hiệu lực xét duyệt mẫu, thiết kế của các thiết bị không còn đáp ứng các quy định kỹ thuật mới hoặc không theo kịp tiến bộ kỹ thuật của Nhà nước.

Chế độ khen thưởng và xử lý vi phạm

• Khen thưởng: Đơn vị, cá nhân có thành tích thực hiện, vận động thực hiện điều lệ hoặc phát hiện vi phạm mang lại lợi ích kinh tế, kỹ thuật rõ rệt sẽ được khen thưởng, có thể được thưởng tiền từ 10 đến 200 đồng.
• Xử lý vi phạm: Đơn vị, cá nhân cố ý vi phạm quy định, sử dụng thiết bị đo lường không hợp pháp gây thiệt hại đến tài sản xã hội chủ nghĩa hoặc tài sản của công dân sẽ bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 10 đến 200 đồng. Trường hợp gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản, tính mạng của nhân dân sẽ bị truy tố trước pháp luật.

Hệ thống tổ chức quản lý đo lường các cấp

• Cục đo lường Nhà nước trung ương: Là cơ quan giúp Ủy ban Khoa học và kỹ thuật Nhà nước thống nhất quản lý đo lường cả nước. Có nhiệm vụ nghiên cứu ban hành chế độ, thể lệ; giữ chuẩn đo lường cấp cao nhất của quốc gia; chỉ đạo nghiệp vụ cấp dưới; làm trọng tài đo lường; duyệt thiết kế mẫu; quản lý nhập khẩu mẫu chuẩn và đào tạo cán bộ.
• Phòng đo lường địa phương: Là cơ quan quản lý đo lường Nhà nước tại địa phương. Có nhiệm vụ thực hiện thể lệ đo lường; giữ chuẩn đo lường địa phương và kiểm định thiết bị tại địa bàn; hướng dẫn nghiệp vụ cho các tổ chức cơ sở; thực hiện giám sát và làm trọng tài đo lường cấp địa phương.
• Tổ chức quản lý đo lường tại xí nghiệp, cơ sở: Đưa kỹ thuật đo lường tiên tiến vào sản xuất; đôn đốc thực hiện thể lệ đo lường; lập kế hoạch đo lường; tổ chức kiểm định định kỳ dụng cụ đo trong xí nghiệp (tự kiểm định nếu có chuẩn được duyệt, hoặc gửi cơ quan Nhà nước kiểm định nếu không có chuẩn). Các cơ sở sử dụng nhiều thiết bị đo lường phải bố trí bộ phận hoặc ít nhất một cán bộ chuyên trách.
• Tổ chức quản lý đo lường cấp Bộ, Tổng cục: Được đặt trong cơ quan cấp Cục, Vụ để quản lý tổng hợp công tác đo lường của ngành (không trực tiếp làm nhiệm vụ kiểm định, trừ trường hợp đặc biệt được trang bị chuẩn và có sự thỏa thuận của Ủy ban Khoa học và kỹ thuật Nhà nước). Có nhiệm vụ kiểm tra, đôn đốc các cơ sở trực thuộc; hỗ trợ xây dựng tổ chức đo lường cơ sở; phối hợp mua sắm, phân phối thiết bị và đào tạo cán bộ ngành.

Hiệu lực thi hành

Nghị định số 216-CP và Điều lệ quản lý đo lường kèm theo có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành (ngày 25 tháng 09 năm 1974). Các quy định trước đây trái với Điều lệ này đều bị bãi bỏ. Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học và kỹ thuật Nhà nước, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan trực thuộc Hội đồng Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban hành chính các khu, tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.