Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7535-3:2018 (hoàn toàn tương đương với ISO 17226-3:2011) về Da - Xác định hàm lượng formaldehyt - Phần 3: Xác định formaldehyt thoát ra từ da được ban hành nhằm thiết lập phương pháp thử nghiệm chuẩn hóa để xác định lượng formaldehyt phát thải từ vật liệu da vào môi trường không khí trong các điều kiện kiểm soát. Đây là một tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng giúp đánh giá chất lượng an toàn của các sản phẩm da, đặc biệt là các sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với con người.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định lượng formaldehyt thoát ra từ tất cả các loại da thành phẩm và bán thành phẩm. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức thử nghiệm, nhà sản xuất, đơn vị nhập khẩu và các cơ quan quản lý chất lượng sản phẩm da tại Việt Nam nhằm kiểm soát hàm lượng hóa chất độc hại, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu quốc tế.

Nguyên tắc của phương pháp thử nghiệm

• Mẫu thử bằng da được treo trong một bình kín chứa nước ở nhiệt độ xác định trong một khoảng thời gian quy định để formaldehyt tự do thoát ra và hấp thụ vào nước.
• Lượng formaldehyt hấp thụ trong nước được xác định bằng phương pháp so màu sử dụng thuốc thử acetylaxeton hoặc phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC).
• Phương pháp này mô phỏng quá trình giải phóng formaldehyt từ da vào không khí trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm cao.

Thiết bị, dụng cụ và hóa chất yêu cầu

• Bình thủy tinh có nắp kín khí, được trang bị móc treo mẫu để đảm bảo mẫu da không tiếp xúc trực tiếp với nước ở đáy bình.
• Bể ổn nhiệt hoặc tủ sấy có khả năng duy trì nhiệt độ thử nghiệm ổn định ở mức 60 độ C với sai số cho phép cực nhỏ.
• Thiết bị đo quang phổ có khả năng đo độ hấp thụ ở bước sóng quy định hoặc hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) được hiệu chuẩn.
• Nước cất hoặc nước khử ion có độ tinh khiết cao để tránh làm sai lệch kết quả phân tích.
• Dung dịch formaldehyt chuẩn và các hóa chất, thuốc thử cần thiết khác như amoni axetat và acetylaxeton để thực hiện phản ứng tạo màu.

Quy trình chuẩn bị mẫu và tiến hành thử nghiệm

• Chuẩn bị mẫu thử: Mẫu da được lấy theo các tiêu chuẩn lấy mẫu hiện hành, được cắt thành các miếng có kích thước và khối lượng xác định. Quá trình chuẩn bị mẫu phải diễn ra nhanh chóng và mẫu phải được bảo quản trong bao bì kín khí trước khi thử nghiệm để tránh thất thoát formaldehyt.
• Quá trình gia nhiệt và hấp thụ: Cho một lượng nước cất xác định vào đáy bình thủy tinh. Treo mẫu da vào móc treo trong bình sao cho mẫu lơ lửng phía trên mặt nước. Đậy kín nắp bình và đặt vào tủ sấy hoặc bể ổn nhiệt ở nhiệt độ 60 độ C trong thời gian liên tục 3 giờ.
• Xác định hàm lượng: Sau khi kết thúc thời gian gia nhiệt, lấy bình ra và để nguội về nhiệt độ phòng. Lấy mẫu da ra khỏi bình. Phần nước hấp thụ formaldehyt trong bình được chuyển vào bình định mức để tiến hành phản ứng tạo màu hoặc phân tích trực tiếp bằng HPLC.

Tính toán và biểu thị kết quả

• Hàm lượng formaldehyt thoát ra từ da được tính toán dựa trên đường chuẩn được xây dựng từ các dung dịch formaldehyt tiêu chuẩn có nồng độ đã biết.
• Kết quả thử nghiệm được biểu thị bằng miligam formaldehyt trên kilôgam da khô tuyệt đối (mg/kg) hoặc tính theo diện tích bề mặt mẫu da tùy thuộc vào yêu cầu cụ thể của phép thử.
• Báo cáo thử nghiệm phải ghi rõ phương pháp phân tích đã sử dụng (đo màu hoặc HPLC), các thông số vận hành và mọi sai lệch so với quy trình chuẩn nếu có.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7535-3:2018 (ISO 17226-3:2011) có hiệu lực áp dụng kể từ ngày công bố. Tiêu chuẩn này là căn cứ kỹ thuật pháp lý để các phòng thử nghiệm được công nhận thực hiện việc đánh giá hợp chuẩn, hợp quy đối với các sản phẩm da lưu thông trên thị trường Việt Nam cũng như phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu.