Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14390:2025 về Phân bón - Định lượng Bacillus coagulans bằng kỹ thuật đếm khuẩn lạc và khẳng định bằng phản ứng chuỗi polymerase (PCR) quy định phương pháp xác định mật độ vi sinh vật này trong các sản phẩm phân bón tại Việt Nam. Tiêu chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chất lượng phân bón vi sinh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và hỗ trợ công tác quản lý nhà nước về phân bón.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này quy định phương pháp định lượng vi khuẩn Bacillus coagulans trong các loại phân bón bằng kỹ thuật đếm khuẩn lạc ở điều kiện nuôi cấy xác định và khẳng định lại bằng phản ứng chuỗi polymerase (PCR).
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức chứng nhận hợp quy, phòng thử nghiệm được chỉ định và các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu phân bón có chứa vi khuẩn Bacillus coagulans.

Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14390:2025 (Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Xác định rõ giới hạn và khả năng áp dụng của phương pháp đối với các dạng phân bón khác nhau (phân bón vi sinh vật, phân bón hữu cơ vi sinh, phân bón sinh học).
• Đảm bảo tính chuẩn hóa trong việc định lượng vi sinh vật có ích Bacillus coagulans nhằm đánh giá chất lượng thực tế của sản phẩm so với tiêu chuẩn công bố.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Hệ thống hóa các tiêu chuẩn liên quan được áp dụng đồng thời để thực hiện phương pháp này, bao gồm các tiêu chuẩn về lấy mẫu phân bón, chuẩn bị mẫu thử vi sinh và các hướng dẫn chung về kỹ thuật phòng thí nghiệm vi sinh vật học.
• Các tài liệu viện dẫn là cơ sở pháp lý và kỹ thuật để đảm bảo tính đồng bộ, chính xác trong suốt quá trình phân tích từ khâu lấy mẫu đến khâu trả kết quả.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Định nghĩa cụ thể về vi khuẩn Bacillus coagulans: Là loài vi khuẩn có khả năng sinh bào tử, chịu nhiệt, sinh axit lactic, có vai trò cải tạo đất và hỗ trợ sự phát triển của cây trồng.
• Định nghĩa về đơn vị hình thành khuẩn lạc (CFU) và các thuật ngữ kỹ thuật liên quan đến phản ứng PCR dùng trong khẳng định loài.

4. Nguyên lý của phương pháp (Điều 4)

• Giai đoạn đếm khuẩn lạc: Mẫu phân bón được hòa tan và pha loãng theo các độ pha loãng thập phân thích hợp. Dịch mẫu sau pha loãng được cấy vào môi trường thạch dinh dưỡng chuyên dụng, tiến hành ủ ở nhiệt độ và thời gian tối ưu để các bào tử hoặc tế bào vi khuẩn Bacillus coagulans phát triển thành các khuẩn lạc có thể quan sát bằng mắt thường.
• Giai đoạn khẳng định bằng PCR: Chọn lọc các khuẩn lạc đặc trưng nghi ngờ là Bacillus coagulans từ đĩa thạch. Tiến hành tách chiết DNA và thực hiện phản ứng chuỗi polymerase (PCR) với cặp mồi đặc hiệu để xác định chính xác sự hiện diện của gen mục tiêu thuộc loài Bacillus coagulans, loại bỏ các sai số do nhiễm tạp khuẩn hoặc các loài Bacillus khác có hình thái khuẩn lạc tương tự.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14390:2025 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành. Việc áp dụng tiêu chuẩn này giúp thống nhất phương pháp thử nghiệm trên toàn quốc, tạo cơ sở kỹ thuật minh bạch cho việc kiểm tra chất lượng phân bón lưu thông trên thị trường.