Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13418:2022 về Phòng cháy chữa cháy - Lăng phun bọt chữa cháy cầm tay - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, ban hành năm 2022 nhằm thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất và quy trình thử nghiệm nghiêm ngặt đối với thiết bị lăng phun bọt cầm tay dùng trong công tác dập tắt các đám cháy.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử nghiệm, ghi nhãn, vận chuyển và bảo quản đối với các loại lăng phun bọt chữa cháy cầm tay tạo bọt độ nở thấp và độ nở trung bình.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, phân phối, kiểm định và sử dụng lăng phun bọt chữa cháy cầm tay trong hoạt động phòng cháy và chữa cháy tại Việt Nam.

Phân loại lăng phun bọt chữa cháy cầm tay

• Lăng phun bọt độ nở thấp: Thiết bị tạo ra hỗn hợp bọt có bội số nở không lớn hơn 20 lần thể tích dung dịch ban đầu.
• Lăng phun bọt độ nở trung bình: Thiết bị tạo ra hỗn hợp bọt có bội số nở từ trên 20 lần đến 200 lần thể tích dung dịch ban đầu.

Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi

• Yêu cầu về vật liệu chế tạo: Các chi tiết, bộ phận của lăng phun bọt phải được làm từ vật liệu có độ bền cơ học cao, khả năng chống ăn mòn tốt hoặc được xử lý bề mặt chống ăn mòn hiệu quả để chịu được tác động của hóa chất tạo bọt, nước sạch và nước biển.
• Khớp nối liên kết: Khớp nối của lăng phun phải tương thích với các tiêu chuẩn khớp nối chữa cháy hiện hành tại Việt Nam, đảm bảo kết nối nhanh chóng, chắc chắn, không bị tự tháo hoặc rò rỉ nước dưới áp suất làm việc định mức.
• Áp suất làm việc và áp suất thử nghiệm: Lăng phun phải hoạt động ổn định ở áp suất làm việc định mức (thường là 0,5 MPa đến 0,8 MPa). Thiết bị phải chịu được áp suất thử nghiệm thủy lực bằng 1,5 lần áp suất làm việc định mức mà không xuất hiện hiện tượng rò rỉ, nứt vỡ hoặc biến dạng dư.
• Hiệu suất phun bọt: Lưu lượng phun dung dịch bọt, tầm phun xa hiệu quả và bội số nở của bọt phải đạt các chỉ số thiết kế định mức của nhà sản xuất trong điều kiện áp suất tiêu chuẩn.
• Khả năng vận hành cơ học: Các bộ phận điều khiển như tay gạt, van khóa (nếu có) phải hoạt động trơn tru, dễ dàng thao tác bằng tay ngay cả khi người sử dụng đeo găng tay bảo hộ chữa cháy chuyên dụng.

Phương pháp thử nghiệm và kiểm tra chất lượng

• Kiểm tra ngoại quan và kích thước: Tiến hành đo đạc kích thước hình học, kiểm tra chất lượng hoàn thiện bề mặt, nhãn mác và các ký hiệu kỹ thuật so với hồ sơ thiết kế của nhà sản xuất.
• Thử nghiệm độ kín và độ bền áp suất thủy lực: Bơm nước vào lăng phun, tăng dần áp suất đến mức thử nghiệm quy định và duy trì trong thời gian tối thiểu là 2 phút để xác định độ kín khít của các mối nối và độ bền cơ học của thân lăng.
• Thử nghiệm tính năng phun bọt: Sử dụng dung dịch chất tạo bọt tiêu chuẩn để đo lưu lượng phun thực tế, xác định tầm phun xa của dòng bọt và đo lường bội số nở của bọt thu được bằng các thiết bị đo lường chuyên dụng.
• Thử nghiệm độ bền va đập (thử rơi): Lăng phun bọt được thả rơi tự do từ độ cao quy định xuống nền bê tông cứng ở các góc độ khác nhau để đánh giá khả năng chịu va đập trong quá trình tác chiến thực tế. Sau khi thử rơi, lăng phun vẫn phải đảm bảo hoạt động bình thường và không bị rò rỉ khi thử áp suất thủy lực.

Ghi nhãn, bao gói, vận chuyển và bảo quản

• Ghi nhãn sản phẩm: Trên thân lăng phun bọt phải được khắc chìm, đúc nổi hoặc dán nhãn kim loại chắc chắn thể hiện rõ các thông tin: Tên hoặc logo nhà sản xuất, ký hiệu mã sản phẩm, áp suất làm việc định mức, lưu lượng định mức, loại bọt sử dụng và năm sản xuất.
• Tài liệu đi kèm: Mỗi sản phẩm hoặc lô sản phẩm khi lưu thông trên thị trường phải kèm theo hướng dẫn sử dụng, quy trình bảo dưỡng định kỳ và chứng nhận chất lượng sản phẩm.
• Bảo quản: Thiết bị phải được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh tiếp xúc trực tiếp với hóa chất ăn mòn mạnh khi không sử dụng.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13418:2022 có hiệu lực thi hành kể từ ngày công bố, đóng vai trò là hành lang kỹ thuật quan trọng giúp các cơ quan chức năng thực hiện công tác kiểm định chất lượng phương tiện phòng cháy chữa cháy, đồng thời giúp các đơn vị sử dụng lựa chọn được thiết bị lăng phun bọt cầm tay an toàn, hiệu quả.