Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12801:2019 (hoàn toàn tương đương với ISO/TR 22302:2014) về Khí thiên nhiên - Phương pháp tính trị số metan được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, nhằm cung cấp các phương pháp và nguyên tắc tính toán trị số metan của khí thiên nhiên được sử dụng làm nhiên liệu cho động cơ đốt trong.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực khai thác, chế biến, kinh doanh, vận chuyển và sử dụng khí thiên nhiên tại Việt Nam. Đối tượng điều chỉnh trực tiếp bao gồm các nhà sản xuất động cơ khí, các đơn vị cung cấp nhiên liệu khí và các phòng thử nghiệm chất lượng khí thiên nhiên.

Các nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn

• Định nghĩa và vai trò của trị số metan (MN): Trị số metan là chỉ số đo lường khả năng chống kích nổ của nhiên liệu khí thiên nhiên trong động cơ đốt trong. Chỉ số này có vai trò quyết định trong việc thiết kế, vận hành động cơ an toàn, tránh hiện tượng gõ động cơ gây hư hỏng thiết bị.
• Các phương pháp tính toán trị số metan: Văn bản tổng hợp và hướng dẫn chi tiết các thuật toán tính toán trị số metan phổ biến hiện nay, bao gồm phương pháp AVL, phương pháp MWM và các công thức tính toán dựa trên thành phần hóa học của khí. Các phương pháp này sử dụng dữ liệu đầu vào là thành phần phần trăm thể tích hoặc phần trăm mol của các cấu tử hydrocacbon và phi hydrocacbon có trong khí thiên nhiên.
• Yêu cầu về thành phần khí đầu vào: Để đảm bảo độ chính xác của phép tính, thành phần khí thiên nhiên phải được xác định bằng phương pháp sắc ký khí theo các tiêu chuẩn liên quan. Các cấu tử chính cần xác định bao gồm metan, etan, propan, butan, các hydrocacbon nặng hơn, cùng các khí trơ như nitơ và cacbon dioxit.
• Đánh giá sai số và giới hạn áp dụng: Tiêu chuẩn chỉ rõ giới hạn áp dụng của từng phương pháp tính toán đối với các loại khí thiên nhiên có thành phần đặc biệt (ví dụ khí có hàm lượng hydrocacbon nặng cao hoặc hàm lượng khí trơ lớn), giúp người sử dụng lựa chọn phương pháp tính toán phù hợp nhất để giảm thiểu sai số.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12801:2019 có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Việc áp dụng tiêu chuẩn này góp phần chuẩn hóa quy trình đánh giá chất lượng khí thiên nhiên tại Việt Nam, tiệm cận với các tiêu chuẩn kỹ thuật tiên tiến trên thế giới.