Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12629:2019 về Ngũ cốc - Xác định hàm lượng Beta-D-glucan - Phương pháp enzyme được ban hành nhằm thiết lập một quy trình chuẩn hóa, có độ chính xác cao để xác định hàm lượng beta-D-glucan trong ngũ cốc và các sản phẩm từ ngũ cốc.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các phòng thử nghiệm, cơ quan kiểm tra chất lượng thực phẩm, cùng các doanh nghiệp sản xuất, chế biến và kinh doanh ngũ cốc (như yến mạch, lúa mạch và các sản phẩm bột ngũ cốc). Phương pháp này giúp định lượng chính xác hàm lượng beta-D-glucan, một thành phần chất xơ hòa tan quan trọng có giá trị dinh dưỡng cao, phục vụ cho việc công bố chất lượng và ghi nhãn dinh dưỡng sản phẩm.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên của TCVN 12629:2019 tập trung vào việc định hình phạm vi, các tài liệu tham chiếu bắt buộc, thuật ngữ chuyên ngành và nguyên lý hoạt động của phương pháp enzyme:

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn quy định phương pháp enzyme để xác định hàm lượng beta-D-glucan liên kết hỗn hợp (beta-1,3 và beta-1,4) trong các loại ngũ cốc nguyên hạt, bột ngũ cốc, cám và các sản phẩm thực phẩm chế biến từ ngũ cốc.
• Phương pháp này được thiết kế để áp dụng cho nhiều loại nền mẫu khác nhau, đảm bảo tính đặc hiệu cao và hạn chế tối đa sự can thiệp của các loại tinh bột hoặc chất xơ khác có trong mẫu.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, người sử dụng cần viện dẫn và phối hợp áp dụng các tiêu chuẩn liên quan về lấy mẫu ngũ cốc và xác định độ ẩm.
• Các tài liệu viện dẫn giúp đồng bộ hóa quy trình chuẩn bị mẫu thử và quy đổi kết quả phân tích về trạng thái chất khô biểu kiến, đảm bảo tính đồng nhất khi so sánh kết quả giữa các phòng thử nghiệm khác nhau.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa thống nhất về Beta-D-glucan trong ngũ cốc, được hiểu là các polymer của glucose liên kết với nhau bằng các liên kết beta-1,3 và beta-1,4.
• Định nghĩa rõ ràng các đơn vị hoạt độ enzyme được sử dụng trong quá trình phân tích nhằm đảm bảo tính chuẩn xác khi chuẩn bị hóa chất và thuốc thử.

4. Nguyên tắc của phương pháp (Điều 4)

• Bất hoạt enzyme nội sinh: Mẫu thử trước tiên được xử lý bằng ethanol nóng để loại bỏ các đường hòa tan tự do và bất hoạt các enzyme nội sinh có sẵn trong ngũ cốc nhằm tránh làm sai lệch kết quả phân tích.
• Thủy phân bằng Lichenase: Beta-D-glucan trong mẫu được hòa tan và thủy phân có chọn lọc bằng enzyme lichenase đặc hiệu để tạo thành các oligomer hòa tan (chủ yếu là triose và tetraose).
• Thủy phân hoàn toàn thành Glucose: Các oligomer này tiếp tục được thủy phân triệt để thành D-glucose tự do dưới tác động của enzyme beta-glucosidase.
• Đo màu và tính toán kết quả: Hàm lượng D-glucose giải phóng ra được xác định định lượng bằng phương pháp đo quang phổ sau khi phản ứng với thuốc thử glucose oxidase-peroxidase (GOPOD). Cường độ màu phát triển tỷ lệ thuận với hàm lượng beta-D-glucan ban đầu có trong mẫu ngũ cốc.

Hiệu lực thi hành và hướng dẫn áp dụng

TCVN 12629:2019 có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Các đơn vị áp dụng cần lưu ý kiểm soát chặt chẽ chất lượng của các chế phẩm enzyme (lichenase và beta-glucosidase) cũng như độ tinh khiết của thuốc thử GOPOD để đảm bảo độ nhạy, độ lặp lại và độ tái lập của phép thử theo đúng yêu cầu kỹ thuật của tiêu chuẩn.