Thông tư 07/2015/TT-BCA do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 16/03/2015, quy định chi tiết về công tác phân loại, nâng loại, hạ loại và tổ chức quản lý trại viên tại các cơ sở giáo dục bắt buộc, cũng như công tác quản lý trại viên trong quá trình sinh hoạt, học tập, lao động, học nghề và khám chữa bệnh.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Thông tư này áp dụng đối với các cơ quan quản lý cơ sở giáo dục bắt buộc, bản thân các cơ sở giáo dục bắt buộc, trại viên đang chấp hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thi hành quyết định này.

Nguyên tắc phân loại và quản lý trại viên

Công tác quản lý và phân loại trại viên phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Thông tư này và pháp luật liên quan. Để bảo đảm an ninh và hiệu quả giáo dục, cơ sở không bố trí những trại viên khác loại, trại viên chung vụ việc vi phạm pháp luật hoặc có quan hệ gia đình (bao gồm ông, bà, cha, mẹ, anh, chị, em ruột của cả bên bản thân và bên vợ hoặc chồng) ở cùng một buồng quản lý, đội hoặc tổ trại viên, trừ trường hợp đặc biệt do Giám đốc cơ sở giáo dục bắt buộc quyết định.

Quy định chi tiết về phân loại trại viên

Trại viên tại cơ sở giáo dục bắt buộc được phân chia thành 03 loại cụ thể để áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp:

• Loại H1: Gồm những trại viên đã có tiền án hoặc từng bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc, trường giáo dưỡng (kể cả trường hợp đã được xóa án tích hoặc được coi là chưa bị áp dụng các biện pháp này); đối tượng cầm đầu, chủ mưu trong các vụ vi phạm pháp luật; trại viên không nhận rõ lỗi lầm, thường xuyên chống đối, từng trốn trại hoặc bị xử lý kỷ luật từ 02 lần trở lên; và trại viên thuộc loại H2 bị nâng loại.
• Loại H2: Gồm những trại viên có thời hạn chấp hành quyết định từ 18 tháng trở lên (trừ các trường hợp thuộc loại H1); trại viên loại H1 được hạ loại hoặc trại viên loại H3 bị nâng loại.
• Loại H3: Gồm những trại viên có thời hạn chấp hành quyết định dưới 18 tháng (trừ các trường hợp thuộc loại H1) và trại viên loại H2 được hạ loại.

Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tiếp nhận trại viên, Đội trưởng Trinh sát có trách nhiệm nghiên cứu hồ sơ, báo cáo Giám đốc cơ sở giáo dục bắt buộc ra quyết định phân loại chính thức. Trong thời gian chờ phân loại, trại viên được quản lý tập trung.

Cơ chế nâng loại và hạ loại trại viên

Việc thay đổi phân loại trại viên được thực hiện định kỳ nhằm khuyến khích sự tiến bộ và răn đe các hành vi vi phạm:

• Hạ loại trại viên: Được xem xét khi trại viên tích cực học tập, lao động, đã chấp hành được ít nhất 1/2 thời hạn và liên tục tiến bộ trong thời gian đó. Trường hợp lập công, cung cấp thông tin ngăn chặn vi phạm pháp luật, trốn trại hoặc có thành tích đặc biệt xuất sắc sẽ được xét hạ loại đột xuất.
• Nâng loại trại viên: Áp dụng đối với trại viên có hành vi vi phạm pháp luật, gây mất an ninh trật tự, móc nối trốn trại hoặc bị xử lý kỷ luật từ 02 lần trở lên.
• Hội đồng xét duyệt: Do Giám đốc cơ sở giáo dục bắt buộc làm Chủ tịch; Phó Giám đốc phụ trách trinh sát làm Phó Chủ tịch; các ủy viên gồm Phó Giám đốc phụ trách giáo dục, Phó Giám đốc phụ trách phân khu, các Đội trưởng nghiệp vụ (Trinh sát, Giáo dục, Cảnh sát quản giáo, Cảnh sát bảo vệ - cơ động) và Trưởng phân khu.
• Thời gian xét duyệt: Tiến hành định kỳ cùng với kỳ xếp loại thi đua Quý II và Quý IV hằng năm (trừ các trường hợp hạ loại đột xuất). Quyết định nâng, hạ loại phải được lưu vào hồ sơ trại viên.

Tổ chức quản lý trại viên theo phân loại

Công tác tổ chức giam giữ và sinh hoạt được quy định chặt chẽ:

• Quy mô đội trại viên: Mỗi đội không quá 35 trại viên đối với loại H1, và không quá 45 trại viên đối với loại H2 và H3.
• Phân khu quản lý: Trại viên loại H1 được quản lý tại khu I; trại viên loại H2 và H3 được quản lý tại khu II. Các buồng quản lý phải được đánh số thứ tự rõ ràng. Trước cửa buồng phải niêm yết sơ đồ vị trí chỗ nằm có ảnh, ghi rõ họ tên, năm sinh, quê quán của từng trại viên dưới sự phê duyệt của Giám đốc cơ sở.
• Quản lý trại viên nữ: Phải bố trí tại khu vực riêng biệt, có tường rào ngăn cách và lối đi riêng hoàn toàn với khu vực của trại viên nam.

Quản lý trong sinh hoạt, học tập, lao động và học nghề

Hoạt động hằng ngày của trại viên tuân theo các nguyên tắc giám sát nghiêm ngặt:

• Trại viên sinh hoạt, học tập, lao động, học nghề theo đội dưới sự theo dõi, giám sát của cán bộ cơ sở. Khi trại viên đi lao động ngoài, mỗi đội phải có tối thiểu 02 cán bộ làm nhiệm vụ canh gác và dẫn giải.
• Trại viên loại H1 chỉ được bố trí lao động trong khuôn viên cơ sở hoặc tại các nhà xưởng, khu vực lao động có vọng gác và tường rào bảo vệ an toàn.
• Cán bộ phụ trách có trách nhiệm bàn giao dụng cụ, phương tiện lao động cho từng trại viên và phải thu hồi, kiểm tra, thống kê đầy đủ để đưa vào kho quản lý (nằm ngoài khu vực quản lý trại viên) sau giờ làm việc.
• Ngoài giờ học tập, lao động, sinh hoạt, trại viên phải được quản lý chặt chẽ tại buồng quản lý.

Quản lý trại viên khi điều trị tại cơ sở y tế ngoài

Khi trại viên bị ốm vượt quá khả năng điều trị của bệnh xá cơ sở:

• Cán bộ y tế phối hợp với các Đội trưởng nghiệp vụ báo cáo Giám đốc cơ sở quyết định chuyển viện.
• Trong suốt thời gian điều trị tại bệnh viện ngoài, phải đảm bảo có cán bộ quản lý chặt chẽ 24/24 giờ. Tỷ lệ quản lý tối thiểu là 01 cán bộ giám sát 01 trại viên.
• Đối với trại viên loại H1 hoặc trại viên đang bị quản lý riêng mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh nặng, phải bố trí tối thiểu 02 cán bộ quản lý 01 trại viên để phòng ngừa trốn chạy hoặc các tình huống phát sinh.
• Ngay khi bệnh tình thuyên giảm, cán bộ quản lý phải phối hợp với bệnh viện đưa trại viên về bệnh xá của cơ sở để tiếp tục quản lý, điều trị.

Chế độ quản lý riêng đối với trại viên đặc biệt

Biện pháp quản lý riêng được áp dụng đối với các trường hợp trại viên có độ nguy hiểm cao hoặc vi phạm nghiêm trọng:

• Đối tượng áp dụng: Trại viên bị kỷ luật từ 02 lần trở lên trong một năm; trại viên có biểu hiện móc nối, gây mất an ninh trật tự, trốn trại, mang vật cấm vào cơ sở; hoặc trại viên cần cách ly để tránh tác động xấu, bảo đảm an toàn chung.
• Quy chuẩn buồng quản lý riêng: Bố trí từ 02 đến 15 trại viên, xây dựng theo thiết kế chuẩn của Bộ Công an.
• Thời hạn quản lý riêng: Từ 01 đến 03 tháng. Nếu tiến bộ có thể được đưa ra buồng chung trước thời hạn; nếu không tiến bộ có thể gia hạn nhiều lần nhưng không vượt quá thời hạn chấp hành quyết định đưa vào cơ sở.
• Thủ tục quyết định: Đội trưởng Trinh sát chủ trì phối hợp với các Đội trưởng nghiệp vụ báo cáo Giám đốc cơ sở quyết định. Trong thời gian này, các đội nghiệp vụ phải phân công cán bộ thường xuyên gặp gỡ, giáo dục trại viên và lập hồ sơ theo dõi tại Đội Trinh sát.

Quy định về điều chuyển trại viên

Đối với trại viên thường xuyên vi phạm nội quy, đã bị quản lý riêng hoặc giáo dục nhưng không tiến bộ, Giám đốc cơ sở quyết định điều chuyển giữa các phân khu trong cơ sở. Trường hợp cần thiết phải chuyển đến cơ sở giáo dục bắt buộc khác để bảo đảm an ninh hoặc phục vụ yêu cầu nghiệp vụ, Giám đốc cơ sở báo cáo Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp xem xét, quyết định. Quyết định điều chuyển phải được gửi cho cơ quan lập hồ sơ, Tòa án nhân dân ra quyết định và bản thân trại viên.

Hiệu lực thi hành và Tổ chức thực hiện

Thông tư 07/2015/TT-BCA có hiệu lực thi hành kể từ ngày 16/03/2015, thay thế hoàn toàn Quyết định số 03/2005/QĐ-BCA(V26) ngày 05/01/2005 của Bộ trưởng Bộ Công an quy định về phân loại và tổ chức quản lý trại viên theo loại trong các cơ sở giáo dục.

Tổng cục Cảnh sát Thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp chịu trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện. Các Thủ trưởng đơn vị trực thuộc Bộ Công an, Giám đốc Công an, Giám đốc Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm thi hành nghiêm túc Thông tư này.