CHỦ TỊCH ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Theo đề nghị của Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tại Tờ trình số 9923/TTr-SNNMT-CCCNTY ngày 28 tháng 10 năm 2025.

QUYẾT ĐỊNH:

KẾ HOẠCH

QUAN TRẮC, CẢNH BÁO VÀ GIÁM SÁT MÔI TRƯỜNG TRONG LĨNH VỰC CHĂN NUÔI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, GIAI ĐOẠN 2025 – 2030
 (Kèm theo Quyết định số 2639/QĐ-UBND ngày 11 tháng 11 năm 2025 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh)

I. MỤC TIÊU

1. Mục tiêu chung

Quan trắc, cảnh báo và giám sát môi trường trong lĩnh vực chăn nuôi tại các khu vực chăn nuôi tập trung trên địa bàn Thành phố, nhằm phục vụ cho công tác quản lý, chỉ đạo hoạt động sản xuất của ngành nông nghiệp và môi trường; đồng thời, chia sẻ dữ liệu quan trắc môi trường cho mạng lưới quan trắc môi trường Quốc gia.

2. Mục tiêu cụ thể

- Chủ động quan trắc, cảnh báo và giám sát môi trường tại các trang trại chăn nuôi tập trung, chất thải tại khu vực chăn nuôi, đối tượng là các động vật trên cạn (gia súc, gia cầm, vật nuôi khác…), thành phần môi trường là môi trường nước và môi trường đất.

- Phấn đấu 100% cán bộ quản lý chăn nuôi được đào tạo, tập huấn nghiệp vụ về quản lý môi trường trong chăn nuôi; 100% các trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm được hướng dẫn, tập huấn, tuyên truyền các biện pháp giám sát, kiểm soát các yếu tố môi trường trong chăn nuôi.

- Khảo sát và tổ chức quan trắc tại 57 trang trại chăn nuôi heo, 05 trang trại chăn nuôi bò và 13 trang trại chăn nuôi gia cầm trên địa bàn Thành phố. Đồng thời, hệ thống hóa các dữ liệu về kết quả quan trắc, cảnh báo môi trường tại các cơ sở chăn nuôi này vào cơ sở dữ liệu quốc gia về chăn nuôi theo quy định của Luật Chăn nuôi.

II. NỘI DUNG VÀ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

1. Tuyên truyền, nâng cao nhận thức về quan trắc môi trường trong lĩnh vực chăn nuôi

- Phổ biến đến người chăn nuôi các mô hình chăn nuôi ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ về giống vật nuôi, thức ăn, hệ thống xử lý môi trường,… có hiệu quả bảo vệ môi trường chăn nuôi và thích ứng với biến đổi khí hậu; tuyên truyền các văn bản quy phạm pháp luật quy định về bảo vệ môi trường, giảm phát thải khí nhà kính trong chăn nuôi.

- Đa dạng hóa các hình thức thông tin, tuyên truyền (như tờ rơi, áp phích, sách chuyên đề, thông tin trên đài truyền hình, truyền thanh, hệ thống mạng, ứng dụng điện thoại,...) để thông tin kịp thời diễn biến chất lượng môi trường khu vực chăn nuôi; đồng thời nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về vai trò của quan trắc môi trường nhằm phục vụ cảnh báo sớm nguy cơ ô nhiễm cũng như bảo vệ môi trường trong chăn nuôi.

- Tổ chức chia sẻ kết quả quan trắc, giám sát môi trường vùng chăn nuôi đến các cơ quan quản lý, người chăn nuôi và các tổ chức, cá nhân liên quan, mạng lưới quan trắc môi trường Quốc gia.

2. Quan trắc, cảnh báo và giám sát môi trường phục vụ quản lý nhà nước lĩnh vực chăn nuôi

a) Tiêu chí chọn điểm quan trắc môi trường

- Trước khi lựa chọn địa điểm, vị trí quan trắc cần điều tra, khảo sát các nguồn thải gây ô nhiễm môi trường xung quanh khu vực cần quan trắc.

- Điểm quan trắc được chọn nằm trong vùng, trang trại chăn nuôi tập trung, môi trường chất thải tại khu vực chăn nuôi, đại diện cho địa phương về quy mô, sản lượng.

- Điểm quan trắc có tính ổn định; xác định được tọa độ và được đánh dấu trên bản đồ.

- Điểm quan trắc được chọn tránh trùng lặp với các điểm quan trắc thuộc chương trình quan trắc môi trường khác của Trung ương và địa phương; không thay thế trách nhiệm quan trắc môi trường của các mạng lưới quan trắc khác trên cùng địa bàn.

b) Nội dung, thông số và tần suất quan trắc môi trường khu vực chăn nuôi heo

Điểm quan trắc: Tại 57 trang trại chăn nuôi heo trên địa bàn Thành phố ở khu vực trang trại chăn nuôi tập trung và chất thải tại khu vực chăn nuôi.

Thông số quan trắc môi trường ở trang trại chăn nuôi tập trung:

- Môi trường nước thải chăn nuôi:

+ Thông số quan trắc ở môi trường nước thải chăn nuôi bao gồm: pH, TSS, COD, BOD₅, tổng N, tổng Coliforms.

+ Phương pháp: Lấy mẫu, đo tại hiện trường định kỳ và phân tích tại phòng thí nghiệm chi tiết tại Phụ lục II kèm theo.

+ Tần suất: Quan trắc 04 lần/năm.

- Môi trường đất:

+ Thông số quan trắc: Độ ẩm, pH, EC, tổng N, tổng P, tổng K, OC, SO₄^2-, Cl^¯, PO₄^3-, NO₃^¯, NH₄^¯, Hg, Cd, Pb, As, Cu, Zn.

+ Phương pháp: Lấy mẫu, đo tại hiện trường định kỳ và phân tích tại phòng thí nghiệm chi tiết tại Phụ lục II kèm theo.

+ Tần suất: Quan trắc 02 lần/năm.

Thông số quan trắc môi trường chất thải tại khu vực chăn nuôi:

- Môi trường nước mặt:

+ Thông số quan trắc ở môi trường nước mặt bao gồm: pH, DO, TSS, COD, BOD₅, tổng N, tổng P, tổng Coliforms, E.coli, NH₄⁺, NO₃^¯, Cl^¯, F^¯, As, Cd, Pb, Cu, Hg, PO₄^3-.

+ Phương pháp: Lấy mẫu, đo tại hiện trường định kỳ và phân tích tại phòng thí nghiệm chi tiết tại Phụ lục II kèm theo.

+ Tần suất: Quan trắc 06 lần/năm.

- Môi trường đất:

+ Thông số: Độ ẩm, pH, EC, tổng N, tổng P, tổng K, OC, SO₄^2-, Cl^¯, PO₄^3¯, NO₃^¯, NH₄^¯, Hg, Cd, Pb, As, Cu, Zn.

+ Phương pháp: Lấy mẫu, đo tại hiện trường định kỳ và phân tích tại phòng thí nghiệm chi tiết tại Phụ lục II kèm theo.

+ Tần suất: Quan trắc 02 lần/năm.

c) Nội dung, thông số và tần suất quan trắc môi trường khu vực chăn nuôi bò

Điểm quan trắc: Tại 05 trang trại chăn nuôi bò trên địa bàn Thành phố ở khu vực trang trại chăn nuôi tập trung và chất thải tại khu vực chăn nuôi.

Thông số quan trắc môi trường ở trang trại chăn nuôi tập trung:

- Môi trường nước thải chăn nuôi:

+ Thông số quan trắc ở môi trường nước thải chăn nuôi bao gồm: pH, TSS, COD, BOD₅, tổng N, tổng Coliforms.

+ Phương pháp: Lấy mẫu, đo tại hiện trường định kỳ và phân tích tại phòng thí nghiệm chi tiết tại Phụ lục II kèm theo.

+ Tần suất: Quan trắc 04 lần/năm.

- Môi trường đất:

+ Thông số quan trắc: Độ ẩm, pH, EC, tổng N, tổng P, tổng K, OC, SO₄^2-, Cl^¯, PO₄^3-, NO₃^¯, NH₄^¯, Hg, Cd, Pb, As, Cu, Zn.

+ Phương pháp: Lấy mẫu, đo tại hiện trường định kỳ và phân tích tại phòng thí nghiệm chi tiết tại Phụ lục II kèm theo.

+ Tần suất: Quan trắc 02 lần/năm.

Thông số quan trắc môi trường chất thải tại khu vực chăn nuôi:

- Môi trường nước mặt:

+ Thông số quan trắc ở môi trường nước mặt bao gồm: pH, DO, TSS, COD, BOD₅, tổng N, tổng P, tổng Coliforms, E.coli, NH4⁺, NO₃^¯, Cl^¯, F^¯, As, Cd, Pb, Cu, Hg, PO₄^3-.

+ Phương pháp: Lấy mẫu, đo tại hiện trường định kỳ và phân tích tại phòng thí nghiệm chi tiết tại Phụ lục II kèm theo.

+ Tần suất: Quan trắc 06 lần/năm.

- Môi trường đất:

+ Thông số: Độ ẩm, pH, EC, tổng N, tổng P, tổng K, OC, SO₄^2-, Cl^¯, PO₄^3-, NO₃^¯, NH₄^¯, Hg, Cd, Pb, As, Cu, Zn.

+ Phương pháp: Lấy mẫu, đo tại hiện trường định kỳ và phân tích tại phòng thí nghiệm chi tiết tại Phụ lục II kèm theo.

+ Tần suất: Quan trắc 02 lần/năm.

d) Nội dung, thông số và tần suất quan trắc môi trường khu vực chăn nuôi gia cầm

Điểm quan trắc: Tại 13 trang trại chăn nuôi gia cầm trên địa bàn Thành phố ở khu vực trang trại chăn nuôi tập trung và chất thải tại khu vực chăn nuôi.

Thông số quan trắc môi trường ở trang trại chăn nuôi tập trung bao gồm:

- Môi trường đất:

+ Thông số quan trắc: Độ ẩm, pH, EC, tổng N, tổng P, tổng K, OC, SO₄^2-, Cl^¯, PO₄^3-, NO₃^¯, NH₄^¯, Hg, Cd, Pb, As, Cu, Zn.

+ Phương pháp: Lấy mẫu, đo tại hiện trường định kỳ và phân tích tại phòng thí nghiệm chi tiết tại Phụ lục II kèm theo.

+ Tần suất: Quan trắc 02 lần/năm.

Thông số quan trắc môi trường chất thải tại khu vực chăn nuôi:

- Môi trường nước mặt:

+ Thông số quan trắc ở môi trường nước mặt bao gồm: pH, DO, TSS, COD, BOD₅, tổng N, tổng P, tổng Coliforms, E.coli, NH4⁺, NO₃^¯, Cl^¯, F^¯, As, Cd, Pb, Cu, Hg, PO₄^3-.

+ Phương pháp: Lấy mẫu, đo tại hiện trường định kỳ và phân tích tại phòng thí nghiệm chi tiết tại Phụ lục II kèm theo.

+ Tần suất: Quan trắc 06 lần/năm.

- Môi trường đất:

+ Thông số: Độ ẩm, pH, EC, tổng N, tổng P, tổng K, OC, SO₄^2-, Cl^¯, PO₄^3-, NO₃^¯, NH₄^¯, Hg, Cd, Pb, As, Cu, Zn.

+ Phương pháp: Lấy mẫu, đo tại hiện trường định kỳ và phân tích tại phòng thí nghiệm chi tiết tại Phụ lục III kèm theo.

+ Tần suất: Quan trắc 02 lần/năm.

3. Cảnh báo môi trường

Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm:

- Dựa trên kết quả quan trắc, sử dụng phần mềm, công nghệ thông tin để phát hiện nguy cơ, phân tích các nguồn gây ô nhiễm vượt ngưỡng cho phép.

- Cảnh báo sớm dịch bệnh chăn nuôi liên quan đến ô nhiễm môi trường.

- Thông báo kịp thời cho người dân, cơ sở chăn nuôi và cơ quan chức năng.

4. Quan trắc, giám sát môi trường đột xuất

- Khi môi trường có diễn biến bất thường, có phản ánh của cộng đồng về ô nhiễm, khi xảy ra sự cố môi trường từ trang trại chăn nuôi, phát hiện bất thường từ hệ thống giám sát môi trường, khi dự án chăn nuôi mới đi vào hoạt động nhưng có dấu hiệu vi phạm về cam kết bảo vệ môi trường; khi khu vực chăn nuôi xảy ra dịch bệnh; khi môi trường vùng chăn nuôi có dấu hiệu ô nhiễm, phát sinh mùi hôi, tích tụ chất hữu cơ.

- Thông số, tần suất quan trắc, giám sát: Dựa trên các thông số quan trắc và giám sát môi trường thường xuyên tại các trang trại chăn nuôi tập trung, môi trường chất thải tại khu vực chăn nuôi. Tùy theo tình hình thực tế để lựa chọn và bổ sung các chỉ tiêu khác ngoài các chỉ tiêu quan trắc thường xuyên cho phù hợp.

5. Nâng cao năng lực quan trắc môi trường phục vụ quản lý lĩnh vực chăn nuôi

- Tham gia các đợt tập huấn nghiệp vụ lấy mẫu quan trắc môi trường nước, môi trường đất, nâng cao năng lực quản lý do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức dành cho cán bộ làm công tác quản lý môi trường chăn nuôi.

- Ứng dụng khoa học công nghệ và phát triển nguồn nhân lực đủ năng lực về chuyên môn kỹ thuật, kinh nghiệm quản lý để thực hiện hoạt động quan trắc, cảnh báo môi trường trong lĩnh vực chăn nuôi, phục vụ cho công tác quản lý, định hướng hoạt động sản xuất chăn nuôi.

- Nghiên cứu, ứng dụng công nghệ trong việc điều tra, quan trắc và phân tích chất lượng môi trường; xác định tác nhân gây ô nhiễm và các biện pháp xử lý môi trường, phòng ngừa nguy cơ tái ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi. Đồng thời, ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại trong việc số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu, có kết nối với hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia; trong việc theo dõi sự biến đổi các yếu tố môi trường tác động, ảnh hưởng đến quá trình sản xuất chăn nuôi.

- Tập huấn cho trang trại chăn nuôi kỹ năng kiểm soát các yếu tố môi trường, quản lý chất lượng môi trường nước, môi trường đất tại trang trại chăn nuôi tập trung, chất thải khu vực chăn nuôi.

III. KINH PHÍ THỰC HIỆN

1. Nhu cầu kinh phí

Dự kiến nhu cầu kinh phí để thực hiện kế hoạch khoảng 8.937.027.500 đồng (Tám tỷ chín trăm ba mươi bảy triệu không trăm hai mươi bảy nghìn năm trăm đồng)

(Chi tiết đính kèm tại Phụ lục III).

2. Nguồn kinh phí thực hiện

Từ nguồn ngân sách Thành phố Hồ Chí Minh và các nguồn thu hợp pháp khác (nếu có).

Hằng năm, căn cứ các quy định hiện hành, Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng kế hoạch cụ thể và lập dự toán kinh phí chi tiết, gửi Sở Tài chính tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố bố trí kinh phí thực hiện theo quy định.

IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Sở Nông nghiệp và Môi trường

- Xây dựng kế hoạch triển khai hoạt động quan trắc, cảnh báo và giám sát môi trường trong lĩnh vực chăn nuôi hằng năm; chủ trì, phối hợp với các Sở, ngành và chính quyền cơ sở tổ chức thực hiện nhiệm vụ quan trắc môi trường, báo cáo Ủy ban nhân dân Thành phố, Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo quy định.

- Phối hợp với Cục Chăn nuôi và Thú y, các đơn vị liên quan trong chọn điểm quan trắc, tổ chức quan trắc môi trường thường xuyên và đột xuất, kịp thời thông báo diễn biến chất lượng nước cho các địa phương, người dân tại các khu vực được quan trắc. Sớm phát hiện các diễn biến bất thường về môi trường chăn nuôi tại địa phương, tổ chức khắc phục và báo cáo về Cục Chăn nuôi và Thú y.

- Tổ chức tập huấn cho cơ sở, trang trại chăn nuôi kỹ năng kiểm soát các yếu tố môi trường, quản lý chất lượng môi trường nước, môi trường đất tại trang trại chăn nuôi.

- Tổ chức tuyên truyền đến người chăn nuôi các văn bản quy định về bảo vệ môi trường, giảm phát khí thải nhà kính trong chăn nuôi; nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về vai trò của quan trắc môi trường để cảnh báo sớm ô nhiễm cũng như bảo vệ môi trường trong chăn nuôi.

2. Sở Tài chính

Tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố bố trí dự toán kinh phí để triển khai thực hiện Kế hoạch này theo quy định.

3. Sở Khoa học và Công nghệ

Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ trong xử lý chất thải, nước thải từ hoạt động sản xuất chăn nuôi, nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường, góp phần kiểm soát, phòng ngừa, giảm thiểu, xử lý ô nhiễm, cải thiện chất lượng môi trường chăn nuôi.

4. Ủy ban nhân dân phường, xã, đặc khu có hoạt động chăn nuôi

- Phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường triển khai thực hiện Kế hoạch theo quy định.

- Theo dõi, triển khai thực hiện các biện pháp phòng ngừa, cảnh báo môi trường chăn nuôi. Khi phát hiện môi trường có xu hướng bất lợi, có nguy cơ gây ô nhiễm, phối hợp cùng cơ quan chuyên ngành có hướng xử lý, kịp thời khắc phục.

5. Các trang trại chăn nuôi

- Tham gia giám sát chất lượng môi trường nước, môi trường đất tại khu vực chăn nuôi và môi trường chất thải tại khu vực chăn nuôi của mình.

- Phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý chăn nuôi trong quan trắc, giám sát và cảnh báo môi trường. Kịp thời thông báo các diễn biến bất thường về môi trường chăn nuôi và báo cáo với chính quyền địa phương và Sở Nông nghiệp và Môi trường.

- Ghi chép đầy đủ thông tin, số liệu thu thập, các biện pháp xử lý môi trường tại khu vực trang trại chăn nuôi tập trung và môi trường chất thải tại khu vực chăn nuôi vượt ngưỡng cho phép theo hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường và đơn vị thực hiện quan trắc.

Trên đây là Kế hoạch Quan trắc, cảnh báo và giám sát môi trường trong lĩnh vực chăn nuôi trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, giai đoạn 2025 - 2030. Trong quá trình triển khai Kế hoạch này, nếu có khó khăn, vướng mắc, đề nghị các Sở - ngành, các cơ quan, đơn vị có liên quan thông tin kịp thời về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân Thành phố xem xét, chỉ đạo./.