Nghị định số 82-TP/NĐ được ban hành năm 1946 bởi Bộ trưởng Bộ Tư pháp nhằm quy định chi tiết về việc tổ chức lại hệ thống Tòa án quân sự, phân định thẩm quyền địa hạt và thiết lập quy trình tố tụng quân sự chặt chẽ trong giai đoạn đầu của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Phạm vi và đối tượng áp dụng: Văn bản áp dụng đối với hệ thống Tòa án quân sự tại ba kỳ (Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ), các cơ quan tư pháp, công cáo ủy viên, ty liêm phóng, các bị cáo và những người tham gia tố tụng liên quan đến các vụ án xâm hại đến nền độc lập của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
- Thành lập và phân định địa hạt thẩm quyền của Tòa án quân sự- Tòa án quân sự được thiết lập tại các địa điểm trọng yếu ở cả ba kỳ bao gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Ninh Bình (Bắc Kỳ); Vinh, Thuận Hóa, Phan Rang (Trung Kỳ); Sài Gòn, Mỹ Tho (Nam Kỳ).
- Ủy ban hành chính Trung Kỳ và Nam Kỳ có thẩm quyền đề nghị hoặc phối hợp với Chưởng lý tòa Thượng thẩm để ra nghị định thành lập thêm các tòa án quân sự tại những nơi cần thiết, sau đó trình Bộ Tư pháp duyệt y.
- Địa hạt quản hạt (thẩm quyền theo lãnh thổ) tại Bắc Kỳ được phân định cụ thể cho từng tòa án tại Hà Nội, Hải Phòng và Ninh Bình. Đối với Trung Kỳ và Nam Kỳ, địa hạt quản hạt sẽ do Ủy ban Hành chính kỳ ấn định sau khi thỏa hiệp với Chưởng lý tòa Thượng thẩm.
- Các công cáo ủy viên chịu sự kiểm soát trực tiếp và phải tuân thủ huấn lệnh chung do Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Bộ trưởng Bộ Tư pháp cùng ký. Tại Trung Kỳ và Nam Kỳ, quyền kiểm soát này được ủy quyền cho Chủ tịch Ủy ban hành chính kỳ và Chưởng lý tòa Thượng thẩm.
- Trụ sở của Tòa án quân sự được đặt tại nơi có tòa án đệ nhị cấp hoặc tòa Thượng thẩm. Tuy nhiên, Chánh án có quyền quyết định cho tòa họp ngoài trụ sở khi cần thiết.
- Tòa án quân sự tiến hành xét xử công khai, trừ trường hợp đặc biệt có thể quyết định xử kín. Dù xét xử kín hay công khai, việc thẩm nghị phải diễn ra trong phòng kín và bản án phải được tuyên bố công khai trước công chúng.
- Bị cáo được bảo đảm quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư, người khác bào chữa. Chánh án có trách nhiệm chỉ định người bào chữa nếu bị cáo có yêu cầu.
- Mọi hành vi xâm hại đến nền độc lập của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phải được báo ngay cho Ty liêm phóng hoặc chính quyền địa phương. Ty liêm phóng có trách nhiệm điều tra, thu thập chứng cứ, lấy lời khai và có thể tạm giam bị cáo (phải báo cáo ngay cho công cáo ủy viên).
- Công cáo ủy viên sau khi nhận hồ sơ có thẩm quyền hỏi cung bị cáo, ra lệnh tạm giam hoặc tạm tha, yêu cầu điều tra bổ sung, và đưa ra quyết định đình cứu, truy tố hoặc di lý hồ sơ sang tòa án có thẩm quyền khác.
- Khi thụ lý hồ sơ, Chánh án Tòa án quân sự tiến hành các thủ tục dự thẩm bao gồm: hỏi bị cáo về người bào chữa, cùng các hội thẩm nghiên cứu hồ sơ, yêu cầu điều tra bổ sung nếu cần thiết, và ấn định ngày giờ, địa điểm xét xử.
- Luật sư hoặc người bào chữa có quyền tiếp cận, sao chụp hồ sơ tại phòng lục sự, yêu cầu điều tra bổ sung và được phép gặp gỡ, trao đổi riêng với bị cáo đang bị tạm giam sau khi được Chánh án cấp phép.
- Vấn đề thẩm quyền của tòa án có thể được khiếu nại bởi bị cáo, người bào chữa, hội thẩm hoặc do chính Chánh án tự nại ra trong giai đoạn dự thẩm để tòa tiến hành nghị án riêng và quyết định.
- Bị cáo và người bào chữa phải được tống đạt giấy báo xét xử ít nhất 02 ngày trước phiên tòa. Lục sự có nhiệm vụ triệu tập nhân chứng; trường hợp nhân chứng trốn tránh, tòa có quyền áp giải đến phiên tòa.
- Chánh án là người điều hành phiên tòa và giữ trật tự. Người có hành vi gây rối trật tự phiên tòa có thể bị Chánh án ra lệnh tạm giam đến 48 giờ hoặc chuyển cho cơ quan tư pháp truy tố.
- Quy trình thẩm vấn được thực hiện trực tiếp bởi Chánh án và công cáo ủy viên. Các hội thẩm, bị cáo và người bào chữa muốn đặt câu hỏi phải thông qua Chánh án. Nhân chứng phải được hỏi riêng biệt và có thể đối chất trực tiếp với bị cáo hoặc nhân chứng khác.
- Sau khi kết thúc phần tranh luận (công cáo ủy viên luận tội, người bào chữa và bị cáo biện luận, bị cáo được nói lời sau cùng), Hội đồng xét xử sẽ nghị án tại phòng riêng trước khi tuyên án công khai.
- Nếu bị cáo được tuyên tha bổng, tòa án ra lệnh trả tự do ngay lập tức và hoàn trả tang vật, chi phí án do công quỹ chịu.
- Trường hợp tuyên án tử hình, bản án phải ghi rõ quyền xin ân giảm của tội nhân. Nếu có đơn xin ân giảm, Chánh án phải lập tức chuyển hồ sơ lên Chủ tịch Chính phủ thông qua Bộ Tư pháp.
- Công cáo ủy viên chịu trách nhiệm thi hành các bản án đã tuyên. Mọi tranh chấp phát sinh trong quá trình thi hành án sẽ do chính Tòa án quân sự đã tuyên án phân xử.
- Sau mỗi phiên tòa, viên hội thẩm chuyên môn và công cáo ủy viên phải gửi báo cáo riêng về Bộ Tư pháp để trình bày về các bản án đã tuyên, tình hình dư luận và ý kiến cá nhân.
- Nếu các quy định của Sắc lệnh ngày 14 tháng 2 năm 1946 và Nghị định này bị vi phạm, bị cáo, thân nhân, người bào chữa hoặc chính các thành viên của tòa án có quyền gửi đơn khiếu nại lên Chủ tịch Chính phủ qua Bộ Tư pháp.
- Chủ tịch Chính phủ có quyền đưa các nhân viên tòa án quân sự vi phạm ra xét xử trước Tòa án đặc biệt theo Sắc lệnh số 64 ngày 23 tháng 11 năm 1945. Tòa án đặc biệt này cũng có thẩm quyền phán quyết về hiệu lực của bản án quân sự bị khiếu nại.
Nghị định này có hiệu lực thi hành sau 48 giờ kể từ thời điểm ký ban hành. Ông Đổng lý sự vụ Bộ Tư pháp chịu trách nhiệm thi hành các quy định tại Nghị định này.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
| BỘ TƯ PHÁP | VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA |
| | Hà Nội, ngày 25 tháng 02 năm 1946 |
Chiếu chỉ Sắc lệnh ngày 14 tháng 02 năm 1946 tổ chức lại tòa án quân sự
Để áp dụng sắc lệnh ấy,
NGHỊ ĐỊNH
Điều 1: – Tòa án quân sự đặt tại các nơi sau này:
Ở Bắc kỳ tại Hà nội, Hải Phòng, Ninh Bình;
Ở Trung kỳ tại Vinh, Thuận Hóa, Phan Rang;
Ở Nam kỳ tại Sài Gòn, Mỹ Tho.
Ở Nam kỳ, Ủy ban hành chính đồng ý với ông Chưởng lý tòa Thượng thẩm có thể ra nghị định lập thêm tòa án quân sự ở những nơi cần, rồi sau trình lên bộ Tư pháp duyệt y.
Điều 3:– Quản hạt các tòa án ở Bắc kỳ là:
Tòa án quân sự Hải Phòng; Thành phố Hải Phòng và các tỉnh: Hải Dương, Kiến An, Hải Ninh và Quảng Yên.
Tòa án quân sự Ninh Bình: các tỉnh Ninh Bình, Nam Định, Phủ Lý, Hưng Yên và Thái Bình.
Tòa án quân sự Hà Nội: Thành phố Hà Nội và các tỉnh khác thuộc Bắc Bộ mà chưa kể ở mục quản hạt các tòa án quân sự Hải Phòng và Ninh Bình.
Ở Trung kỳ và Nam kỳ, ông Chủ tịch Ủy ban hành chính kỳ thay mặt ông Bộ trưởng Bộ Nội vụ và ông Chưởng lý tòa Thượng thẩm thay mặt Bộ trưởng bộ Tư pháp giữ quyền kiểm soát và cùng ra huấn lệnh cho các ông công cáo ủy viên.
Tòa án quân sự, theo quyết định của ông chánh án, có thể họp ngoài trụ sở được.
Điều 7: – Tòa án quân sự xử công khai. Nếu có duyên cớ đặc biệt tòa có thể quyết định xử kín.
Nhưng dù vào trường hợp nào tòa án cũng thẩm nghị trong phong kín và tuyên bố bản án trước công chúng.
Điều 8: – Bị cáo có quyền tự bênh vực lấy hay nhờ luật sư hoặc một người khác bênh vực.
Ông chánh án theo lời yêu cầu của bị cáo có thể cử một người ra bênh vực bị cáo.
a) Việc điều tra và thụ lý
Ty liêm phóng trình lên công cáo ủy viên để hỏi huấn lệnh. Nếu việc làm cần kíp ông giám đốc liêm phóng có thể lãnh trách nhiệm điều tra ngay trước khi nhận được huấn lệnh của công cáo ủy viên,
Ty liêm phóng khi mở cuộc điều tra thu thập các tài liệu chứng cớ, hỏi các người làm chứng. Ông giám đốc liêm phóng có thể ký lệnh tạm giam bị cáo. Tất cả mọi hành động cũ phải vào biên bản lập hồ sơ kíp gửi lên công cáo ủy viên. Mỗi khi tạm giam một bị cáo ông giám đốc liêm phóng phải báo cáo cho công cáo ủy viên biết.
Điều 10: – Công cáo ủy viên nhận được hồ sơ có nhiệm vụ:
1) Hỏi ngay các bị báo rồi hạ trát tạm giam bị cáo hay ra mệnh lệnh tạm tha;
2) Xem xét các biên bản và tài liệu để bổ khuyết bằng cách hỏi thêm chứng cớ, tự mình hoặc giao liêm phóng điều tra thêm;
3) Ra quyết định đình cứu hay truy tố hay di lý.
Khi ra quyết định đình cứu thì lập tức tha bị cáo và cho lưu trữ hồ sơ.
Khi quyết định truy tố thì giam giữ bị cáo nếu họ không được tạm tha và chuyển hồ sơ sang ông chánh án tòa án quân sự.
Khi quyết định di lý thì sau khi tuyên bố không có thẩm, giao hồ sơ và bị cáo sang ông biện lý địa phương (hay chủ tịch U. B. H. C. nơi nào chưa có tòa án biệt lập).
b) Việc dự thẩm
Xong ông chánh án và hai hội thẩm chuyển hồ sơ cho nhau xem. Trong thời kỳ này ông chánh án, tự mình hay theo lời đề nghị của hội thẩm, có thể ra mệnh lệnh cho công cáo ủy viên hay một ông hội thẩm điều tra thêm một điểm, hỏi thêm chứng tá nào hay làm một việc gì có ích cho sự phát minh sự thật. Ông chánh án có thể ra mệnh lệnh cho lục sự gọi thẳng những người chứng mới ra phiên tòa.
Khi hồ sơ coi là đã đủ, ông chánh án ra quyết định ấn định ngày, giờ và nơi xử án, và danh sách những người làm chứng cần hỏi, để lục sự phát trát đòi. Bị cáo hay người bênh vực của hắn, cũng như công cáo ủy viên, có thể xin ông chánh án chờ đợi những người chứng mình nại ra.
Muốn tới thăm bị cáo bị giam luật sư hay người bênh vực phải xin phép ông chánh án. Khi vào thăm thì được quyền nói chuyên riêng với bị cáo mà không bị kiểm soát.
Khi ấy ông chánh án lập tức mời hai hội thẩm lại họp phiên tòa quân sự trong phòng nghị luận để xét vấn đề thẩm quyền. Lúc họp này công cáo ủy viên có thể đến bày tỏ ý kiến bằng miệng hay tờ trình rồi ra khỏi phòng nghị luận để tòa án biểu quyết riêng.
Nếu tóa quyết nghị rằng việc không thuộc quyền mình thì ông chánh án ra một mệnh lệnh tuyên bố rằng tòa án quân sự không có thẩm quyển, hủy quyết định truy tố của công cáo ủy viên và ra lệnh cho công cáo ủy viên giao bị báo và hồ sơ cho ông biện lý (hay chủ tịch Ủy ban hành chính nơi nào chưa có tòa án biệt lập)
c) Việc xét xử tại tòa
Lục sự phải phát trát đòi các người chứng ra tòa.
Nếu một người chứng không tới hầu tòa, tòa án sẽ quyết nghị có cần phải gọi lần nữa không hay bỏ người chứng ấy đi.
Tòa có thể ra mệnh lệnh cho công cáo ủy viên áp dẫn người làm chứng trốn tránh tời hầu tòa.
Tòa có thể bác lời xin nếu câu hỏi vô ích cho việc tìm sự thực trong vụ xử mà chỉ kéo giài cuộc thẩm vấn.
Có thể đối chất các người chứng với nhau hay với người bị cáo.
Nếu xét có người làm chứng có y khai man để làm sai lạc sự thực thì công cáo ủy viên có thể tự sang ông biện lý tư pháp đề truy tố về tội làm chứng gian.
Điều 18:– Tóa án có toàn quyền ra mệnh lệnh để thi hành mọi việc có ích cho sự phát minh sự thực
Bao giờ bị cáo cũng được nói sau cùng.
Sau hết ông chánh án và hai hội thẩm vào hội bàn trong phòng riêng rồi mới ra tuyên án trước công chúng.
Khi ấy ông chánh án mở ngay cuộc tranh luận về vấn đề thẩm quyền rồi tòa quyết nghị trước khi xét tới chính việc.
Nếu tòa quyết nghị không có thẩm quyền thì tuyên án vô thẩm quyền, hủy quyết định truy tố của công cáo ủy viên và ra lệnh cho công cáo ủy viên giao bị cáo và hồ sơ sang ông biện lý (hay chủ tịch Ủy ban hành chính nơi nào chưa có tòa án biệt lập).
Nếu tòa quyết nghị có thẩm quyền thì cuộc thẩm vấn lại tiếp tục liền.
Nếu tội nhân xin ân giảm thì ông chánh án kíp gửi hồ sơ lên Chủ tịch Chính phủ, qua bộ Tư pháp chuyển đệ.
Ônh chánh án, các hội thẩm và công cáo ủy viên cũng có quyền ấy.
Đơn phải gửi qua bộ Tư pháp.
Vị Chủ tịch có thể, chiếu sắc lệnh số 64 ngày 23 tháng 11 năm 1945, quyết định mang ra tòa án đặc biệt xử những nhân viên nào trong tòa án quân sự đã không tuân theo sắc lệnh và nghị định kể trên.
Tòa án đặc biệt, ngoài sự trừng phạt những nhân viên ấy, sẽ phán định về hiệu lực bản án của tòa án quân sự.
Điều 28:– Ông Đổng lý sự vụ bộ Tư pháp chiếu nghị định thi hành.
| BỘ TRƯỞNG BỘ TƯ PHÁP |
Nghị định 82-TP/NĐ năm 1946 về tổ chức lại tòa án quân sự do Bộ trưởng Bộ Tư Pháp ban hành.
- Số hiệu: 82-TP/NĐ
- Loại văn bản: Nghị định
- Ngày ban hành: 25/02/1946
- Nơi ban hành: Bộ Tư pháp
- Người ký: Vũ Trọng Khánh
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Số 10
- Ngày hiệu lực: 12/03/1946
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
