Nghị định số 203-CP được ban hành năm 1961 bởi Hội đồng Chính phủ quy định chi tiết về nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Bộ Ngoại thương. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho việc quản lý nhà nước về hoạt động ngoại thương, thúc đẩy xuất nhập khẩu và phát triển kinh tế đối ngoại của Việt Nam trong giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với Bộ Ngoại thương, Bộ trưởng, các Thứ trưởng, các đơn vị trực thuộc Bộ Ngoại thương bao gồm các Vụ, Cục, Văn phòng, các tổ chức kinh doanh, thương vụ, đại diện thương mại ở nước ngoài, cũng như các cơ quan, bộ ngành trung ương và địa phương có liên quan đến hoạt động ngoại thương.

Chức năng và vị trí của Bộ Ngoại thương

Theo quy định, Bộ Ngoại thương là cơ quan trực thuộc Hội đồng Chính phủ, chịu trách nhiệm quản lý toàn bộ công tác ngoại thương theo đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước. Bộ có vai trò bảo đảm hoàn thành kế hoạch ngoại thương, đẩy mạnh xuất khẩu, phát triển nguồn thu ngoại hối nhằm phục vụ sản xuất, đời sống nhân dân, công cuộc công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa và nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam.

Nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể của Bộ Ngoại thương

Bộ Ngoại thương được giao thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn cốt lõi sau:

• Nghiên cứu, trình Hội đồng Chính phủ ban hành và tổ chức thực hiện các chính sách, thể lệ, kế hoạch về ngoại thương.
• Nghiên cứu tình hình thị trường quốc tế, chính sách kinh tế, mậu dịch và các biện pháp ngoại thương của nước ngoài để áp dụng phát triển ngành.
• Thi hành các hiệp định ngoại thương đã ký kết với nước ngoài; trực tiếp ký kết các hiệp định ngoại thương với cơ quan nước ngoài trong phạm vi được Chính phủ ủy quyền.
• Chỉ đạo giá xuất khẩu, nhập khẩu dựa trên chính sách giá cả của Nhà nước; tham gia ý kiến quy định giá bán buôn hàng nhập khẩu và giá thu mua hàng xuất khẩu.
• Quản lý việc sử dụng ngoại tệ cho hoạt động xuất nhập khẩu trong phạm vi kế hoạch được phê duyệt, bảo đảm cân đối thu chi ngoại tệ.
• Tổ chức các cuộc triển lãm hàng hóa trong nước và tham gia hội chợ triển lãm tại nước ngoài.
• Phối hợp với các Bộ, ngành trung ương và địa phương để khai thác nguồn hàng, bảo đảm vật tư xuất khẩu, ứng dụng kỹ thuật mới và sử dụng hiệu quả ngoại tệ.
• Thống nhất quản lý hoạt động xuất nhập khẩu trên phạm vi toàn quốc, bao gồm cả mậu dịch địa phương và tiểu ngạch biên giới; thực hiện cấp giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu và quá cảnh hàng hóa.
• Quản lý trực tiếp các tổ chức kinh doanh thuộc Bộ, các Thương vụ và cơ quan Đại diện thương mại của Việt Nam tại nước ngoài.
• Quản lý tài sản, tài vụ, vật tư, nguồn vốn nhà nước giao; quản lý tổ chức bộ máy, biên chế, lao động, tiền lương và công tác đào tạo cán bộ trong ngành.

Trách nhiệm và quyền hạn của Bộ trưởng Bộ Ngoại thương

• Bộ trưởng chịu trách nhiệm toàn diện trước Hội đồng Chính phủ và Quốc hội về việc lãnh đạo công tác ngoại thương. Các Thứ trưởng giúp việc và được ủy nhiệm chỉ đạo từng mảng công tác cụ thể.
• Bộ trưởng có quyền ban hành các thông tư, quyết định để thi hành pháp luật và các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, đồng thời kiểm tra việc thực hiện các văn bản này ở các ngành, các cấp.
• Có quyền sửa đổi hoặc bãi bỏ các quyết định không phù hợp của cơ quan cấp dưới trực thuộc Bộ.
• Có quyền kiến nghị sửa đổi hoặc bãi bỏ các văn bản, quyết định không thích đáng liên quan đến ngoại thương do các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan trực thuộc Chính phủ hoặc Ủy ban hành chính địa phương ban hành.

Cơ cấu tổ chức bộ máy của Bộ Ngoại thương

Bộ máy của Bộ Ngoại thương được thiết lập chặt chẽ bao gồm các đơn vị hành chính, nghiệp vụ và sự nghiệp sau:

• Văn phòng Bộ.
• Các Vụ chuyên môn: Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Tuyên huấn, Vụ Tài vụ ngoại hối giá cả, Vụ Kế hoạch, Vụ Xuất khẩu, Vụ Nhập khẩu, Vụ Khu vực I, Vụ Khu vực II, Vụ Kho vận ngoại thương.
• Các Cục chuyên ngành: Cục Hải quan, Cục Kiểm nghiệm, Cục Thiết bị toàn bộ và kỹ thuật.
• Ban Thanh tra Bộ.
• Các đơn vị sự nghiệp và xí nghiệp trực thuộc do Bộ quản lý.
• Việc thành lập, sáp nhập hoặc giải thể các đơn vị cấp Vụ, Cục và tương đương phải do Hội đồng Chính phủ phê chuẩn. Nhiệm vụ cụ thể của từng đơn vị được quy định chi tiết trong điều lệ tổ chức của Bộ.

Hiệu lực thi hành

Nghị định này có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Bộ trưởng Bộ Ngoại thương chịu trách nhiệm thi hành toàn diện các quy định tại Nghị định này.