Công văn số 5189/BKH/KTĐN do Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành nhằm hướng dẫn các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện việc lập danh mục dự án ưu tiên vận động nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA). Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng giúp định hình và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính từ nước ngoài phục vụ cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trọng điểm của đất nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cùng các tổ chức, cá nhân tham gia vào quá trình đề xuất, chuẩn bị, thẩm định và vận động các chương trình, dự án sử dụng nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài.

Nguyên tắc lập danh mục ưu tiên vận động ODA

• Việc đề xuất các dự án phải bám sát và phù hợp với Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, Quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực và Quy hoạch phát triển của từng địa phương đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Ưu tiên tập trung nguồn vốn ODA vào các lĩnh vực then chốt, có tính chất lan tỏa cao như phát triển kết cấu hạ tầng giao thông, năng lượng, thủy lợi, ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, y tế, giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
• Đảm bảo tính khả thi về mặt kỹ thuật, công nghệ và hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án; đồng thời phải chứng minh được năng lực quản lý, thực hiện dự án của chủ đầu tư.
• Đảm bảo khả năng cân đối và bố trí đầy đủ, kịp thời nguồn vốn đối ứng từ ngân sách nhà nước hoặc nguồn vốn hợp pháp khác của chủ đầu tư để triển khai dự án đúng tiến độ.

Tiêu chí lựa chọn dự án đưa vào danh mục

• Dự án phải xác định rõ ràng mục tiêu, quy mô, địa điểm xây dựng và dự kiến tổng mức đầu tư (phân định rõ cơ cấu vốn ODA và vốn đối ứng).
• Phù hợp với chính sách tài trợ, thế mạnh và danh mục ưu tiên hợp tác của từng nhà tài trợ cụ thể như Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA).
• Đối với các dự án sử dụng vốn vay ưu đãi theo cơ chế cho vay lại, đơn vị chủ quản phải chứng minh được phương án tài chính khả thi, khả năng hoàn trả nợ đầy đủ và đúng hạn.

Quy trình thực hiện và thủ tục đề xuất

• Các Bộ, ngành và địa phương chủ động tiến hành rà soát, xây dựng danh mục các chương trình, dự án ưu tiên vận động ODA thuộc phạm vi quản lý của mình.
• Lập hồ sơ đề xuất dự án theo đúng các biểu mẫu và hướng dẫn kỹ thuật đi kèm, gửi về Bộ Kế hoạch và Đầu tư để tổng hợp và thẩm định.
• Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan tiến hành xem xét, đánh giá tính khả thi, hiệu quả và tác động nợ công của các đề xuất dự án.
• Trên cơ sở kết quả thẩm định, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổng hợp, xây dựng Danh mục quốc gia các dự án ưu tiên vận động ODA để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt chính thức trước khi làm việc với các nhà tài trợ nước ngoài.

Trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị

• Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Chịu trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc các Bộ, ngành, địa phương lập danh mục; chủ trì thẩm định, tổng hợp và làm đầu mối quốc gia trong việc đàm phán, vận động tài trợ với các đối tác phát triển.
• Bộ Tài chính: Phối hợp thẩm định các nội dung liên quan đến cơ chế tài chính trong nước (cấp phát hoặc cho vay lại), đánh giá mức độ an toàn nợ công và khả năng trả nợ của các dự án.
• Các Bộ, ngành, địa phương (Cơ quan chủ quản): Chịu trách nhiệm toàn diện về tính chính xác, trung thực của các thông tin, số liệu trong hồ sơ đề xuất; chỉ đạo các chủ đầu tư chuẩn bị tốt công tác chuẩn bị đầu tư và cam kết bố trí đủ vốn đối ứng.

Hiệu lực thi hành

Công văn 5189/BKH/KTĐN có hiệu lực hướng dẫn kể từ ngày ban hành. Các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm nghiêm túc triển khai thực hiện các nội dung hướng dẫn tại Công văn này để đảm bảo tiến độ xây dựng danh mục dự án ưu tiên vận động ODA quốc gia, góp phần nâng cao hiệu quả thu hút và sử dụng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức tại Việt Nam.