Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11821-1:2017 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 21138-1:2007) do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 138 Đường ống chất dẻo và phụ tùng đường ống biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị và được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố năm 2017. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với vật liệu và tiêu chí tính năng cho ống, phụ tùng và hệ thống ống thành kết cấu bằng poly(vinyl clorua) không hoá dẻo (PVC-U), polypropylen (PP) và polyetylen (PE) dùng cho hệ thống thoát nước và nước thải chôn ngầm không chịu áp.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các hệ thống ống thành kết cấu làm bằng PVC-U, PP và PE, bao gồm cả các mối nối của chúng, được sử dụng cho các mục đích cụ thể sau:

• Hệ thống thoát nước và nước thải chôn ngầm không chịu áp bên ngoài cấu trúc tòa nhà (được ký hiệu bằng mã vùng áp dụng "U").
• Hệ thống thoát nước và nước thải chôn ngầm không chịu áp cả ở bên trong cấu trúc tòa nhà và bên ngoài cấu trúc tòa nhà (được ký hiệu bằng mã vùng áp dụng "UD").

Tiêu chuẩn này cũng quy định chi tiết các thông số thử nghiệm cho các phương pháp thử được viện dẫn để đánh giá chất lượng vật liệu và sản phẩm.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Xác định rõ các yêu cầu về vật liệu và tiêu chí tính năng cho ống, phụ tùng và hệ thống ống thành kết cấu.
• Giới hạn phạm vi áp dụng cho các đường ống chôn ngầm không chịu áp lực, hoạt động dựa trên nguyên lý tự chảy dưới tác động của trọng lực.
• Định hướng thiết kế và lựa chọn vật liệu phù hợp với điều kiện lắp đặt thực tế dưới lòng đất, chịu tải trọng tĩnh từ đất và tải trọng động từ phương tiện giao thông.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Tiêu chuẩn viện dẫn một loạt các tiêu chuẩn quốc tế (ISO) và tiêu chuẩn quốc gia liên quan đến phương pháp thử nghiệm độ cứng vòng, độ bền va đập, độ bền kéo, và các đặc tính cơ lý khác của chất dẻo.
• Các tài liệu viện dẫn này là bắt buộc áp dụng để xác định các chỉ tiêu kỹ thuật nêu trong tiêu chuẩn. Trường hợp tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc sửa đổi thì áp dụng phiên bản mới nhất được công bố.

Điều 3: Thuật ngữ, định nghĩa, ký hiệu và thuật ngữ viết tắt

• Ống thành kết cấu (structured-wall pipe): Là loại ống có thiết kế tối ưu hóa về mặt sử dụng vật liệu nhưng vẫn đảm bảo độ cứng vòng và các tính năng cơ lý theo yêu cầu, ví dụ như ống gân sóng, ống có gờ gia cường hoặc ống có cấu trúc rỗng ở giữa thành ống.
• Độ cứng vòng danh nghĩa (nominal ring stiffness - SN): Chỉ số phân loại độ cứng của ống, thể hiện khả năng chống lại lực nén hướng tâm từ môi trường xung quanh.
• Ký hiệu vật liệu: Quy định rõ các ký hiệu viết tắt tiêu chuẩn bao gồm PVC-U (poly(vinyl clorua) không hóa dẻo), PP (polypropylen), PE (polyetylen).
• Định nghĩa chi tiết về đường kính ngoài danh nghĩa (dn), đường kính trong danh nghĩa (di) và các thông số hình học đặc trưng khác của ống thành kết cấu để thống nhất cách hiểu trong thiết kế và nghiệm thu.

Điều 4: Yêu cầu về vật liệu

• Yêu cầu chung: Vật liệu được sử dụng để chế tạo ống và phụ tùng phải là hạt nhựa PVC-U, PP hoặc PE có bổ sung các chất phụ gia cần thiết (như chất ổn định nhiệt, chất bôi trơn, chất tạo màu) để đảm bảo khả năng gia công tối ưu và độ bền lâu dài của sản phẩm trong điều kiện chôn ngầm.
• Sử dụng vật liệu tái chế: Tiêu chuẩn cho phép sử dụng vật liệu tái chế từ chính quá trình sản xuất của nhà máy (vật liệu tái chế nội bộ) với điều kiện chất lượng phải tương đương vật liệu nguyên sinh. Việc sử dụng vật liệu tái chế từ nguồn bên ngoài phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về kiểm soát chất lượng, độ sạch và nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
• Đặc tính của vật liệu PVC-U: Phải đảm bảo độ bền kéo, độ bền va đập và nhiệt độ hóa mềm Vicat tối thiểu theo quy định để tránh hiện tượng giòn gãy khi chịu tải trọng đất và nhiệt độ thay đổi của nước thải.
• Đặc tính của vật liệu PP và PE: Phải có khả năng chống nứt do ứng suất môi trường (ESCR), chỉ số chảy lỏng (MFR) phù hợp cho công nghệ đùn hoặc ép phun, và độ bền nhiệt dài hạn để đảm bảo tuổi thọ thiết kế tối thiểu của hệ thống thoát nước.

Hiệu lực thi hành

TCVN 11821-1:2017 có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Tiêu chuẩn này là cơ sở kỹ thuật quan trọng cho các nhà sản xuất, đơn vị thiết kế, thi công và nghiệm thu hệ thống đường ống thoát nước bằng chất dẻo tại Việt Nam, góp phần nâng cao chất lượng và độ bền của các công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị.