Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8966:2023 được xây dựng trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn ASTM D6050-21, quy định về phương pháp xác định chất rắn không tan trong chất thải lỏng hữu cơ nguy hại. Đây là tài liệu kỹ thuật quan trọng phục vụ cho công tác phân tích, đánh giá và quản lý chất thải nguy hại tại Việt Nam.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các phòng thử nghiệm, tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực quan trắc môi trường, phân tích chất thải và các cơ sở xử lý chất thải nguy hại. Phương pháp này được thiết kế cụ thể để xác định hàm lượng chất rắn không tan trong các mẫu chất thải lỏng hữu cơ có tính chất nguy hại, giúp đánh giá khả năng xử lý hoặc tận dụng làm nhiên liệu.

Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8966:2023

1. Nguyên lý của phương pháp xác định

• Phương pháp dựa trên nguyên tắc lọc chân không một lượng mẫu chất thải lỏng hữu cơ nguy hại được xác định trước qua một màng lọc có kích thước lỗ tiêu chuẩn.
• Sau khi lọc, phần chất rắn giữ lại trên màng lọc được rửa sạch bằng dung môi hữu cơ thích hợp để loại bỏ hoàn toàn phần chất lỏng hữu cơ bám dính.
• Màng lọc chứa chất rắn sau đó được sấy khô ở nhiệt độ quy định cho đến khi đạt khối lượng không đổi và tiến hành cân để xác định khối lượng chất rắn không tan.

2. Thiết bị, dụng cụ và hóa chất yêu cầu

• Thiết bị lọc: Bộ dụng cụ lọc hút chân không chuyên dụng, đảm bảo độ kín và khả năng chịu hóa chất.
• Màng lọc: Sử dụng màng lọc sợi thủy tinh hoặc màng lọc polyme có kích thước lỗ lọc phù hợp, có khả năng kháng dung môi hữu cơ.
• Thiết bị sấy và cân: Tủ sấy phòng thí nghiệm có khả năng kiểm soát nhiệt độ ổn định; cân phân tích có độ chính xác tối thiểu đến 0,1 mg; bình hút ẩm chứa chất hút ẩm hoạt tính.
• Hóa chất và dung môi: Các dung môi hữu cơ tinh khiết hóa học (như hexane, toluene hoặc các dung môi tương đương) được lựa chọn dựa trên đặc tính của mẫu chất thải để rửa sạch pha lỏng mà không làm hòa tan chất rắn cần xác định.

3. Quy trình tiến hành thử nghiệm

• Chuẩn bị màng lọc: Sấy khô màng lọc trong tủ sấy ở nhiệt độ quy định, làm nguội trong bình hút ẩm và cân để xác định khối lượng ban đầu.
• Chuẩn bị mẫu: Đồng nhất hóa mẫu chất thải lỏng hữu cơ trước khi lấy phần mẫu thử để đảm bảo tính đại diện.
• Tiến hành lọc: Chuyển một lượng mẫu thử đã cân trước vào bộ lọc chân không, tiến hành lọc dưới áp suất giảm.
• Rửa chất rắn: Rửa sạch thành bình lọc và phần chất rắn trên màng lọc bằng dung môi hữu cơ đã chọn cho đến khi không còn vết của pha lỏng ban đầu.
• Sấy và cân: Chuyển màng lọc chứa chất rắn vào tủ sấy, sấy ở nhiệt độ quy định đến khối lượng không đổi, làm nguội trong bình hút ẩm và tiến hành cân khối lượng cuối cùng.

4. Tính toán và biểu thị kết quả

• Hàm lượng chất rắn không tan trong mẫu chất thải lỏng hữu cơ nguy hại được tính bằng phần trăm khối lượng (% khối lượng).
• Công thức tính toán dựa trên hiệu số khối lượng của màng lọc trước và sau khi lọc chia cho khối lượng mẫu thử ban đầu, nhân với 100.
• Báo cáo kết quả thử nghiệm phải ghi rõ phương pháp áp dụng, các dung môi đã sử dụng để rửa, và mọi sai lệch so với quy trình chuẩn nếu có.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8966:2023 (ASTM D6050-21) có hiệu lực kể từ ngày được công bố bởi cơ quan có thẩm quyền, thay thế hoặc bổ sung cho các hướng dẫn kỹ thuật trước đây về xác định chất rắn trong chất thải lỏng hữu cơ nguy hại, tạo cơ sở pháp lý và kỹ thuật thống nhất cho hoạt động kiểm soát môi trường.