Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7471:2005 về Các sản phẩm kim loại tấm đã hoàn thiện/phủ sơn, sử dụng bên trong và bên ngoài công trình xây dựng được ban hành bởi Bộ Khoa học và Công nghệ, đưa ra các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với các sản phẩm kim loại tấm phủ sơn dùng trong ngành xây dựng.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các sản phẩm kim loại tấm đã được hoàn thiện hoặc phủ sơn bảo vệ, trang trí trước khi gia công, được thiết kế để sử dụng cho các kết cấu bên trong và bên ngoài của công trình xây dựng. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng các sản phẩm kim loại tấm phủ sơn tại Việt Nam.

Các thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi

• Kim loại nền (Substrate): Là tấm kim loại chưa phủ sơn (như thép mạ kẽm, thép mạ hợp kim nhôm kẽm, hoặc nhôm) dùng làm lớp nền để phủ các lớp sơn bảo vệ và trang trí.
• Sản phẩm kim loại tấm phủ sơn (Prepainted metal sheet): Là sản phẩm kim loại dạng tấm hoặc cuộn đã được phủ một hoặc nhiều lớp sơn hữu cơ hoặc màng chất dẻo bằng phương pháp phủ liên tục trước khi tiến hành các bước gia công tạo hình tiếp theo.
• Mặt chính (Exposed side): Mặt của sản phẩm kim loại tấm hướng ra phía ngoài hoặc phía trực diện của công trình, chịu tác động trực tiếp của môi trường hoặc yêu cầu tính thẩm mỹ cao.

Yêu cầu kỹ thuật đối với vật liệu nền và lớp phủ

• Yêu cầu về kim loại nền: Kim loại nền phải đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng tương ứng về độ dày, giới hạn bền kéo, độ dẻo và khả năng chống ăn mòn cơ bản trước khi phủ sơn. Các loại nền phổ biến bao gồm thép mạ kẽm nhúng nóng, thép mạ hợp kim nhôm - kẽm và hợp kim nhôm.
• Độ dày lớp phủ: Độ dày của lớp sơn lót và lớp sơn hoàn thiện phải được kiểm soát nghiêm ngặt, đảm bảo tính đồng đều trên toàn bộ bề mặt sản phẩm theo đúng thiết kế và tiêu chuẩn công bố của nhà sản xuất.
• Độ bám dính của lớp phủ: Lớp phủ sơn phải có độ bám dính cao với kim loại nền, không bị bong tróc, nứt nẻ khi chịu các tác động cơ học thông thường hoặc trong quá trình gia công uốn, dập định hình.
• Độ bền màu và độ bóng: Sản phẩm phải duy trì được độ bền màu sắc và độ bóng trong giới hạn cho phép dưới tác động của ánh sáng mặt trời (tia UV) và các yếu tố thời tiết khác.

Các phương pháp thử nghiệm và đánh giá chất lượng

• Thử nghiệm độ dày lớp phủ: Sử dụng các thiết bị đo từ tính hoặc phương pháp phá hủy (cắt lớp) để xác định chính xác độ dày của từng lớp sơn trên bề mặt kim loại.
• Thử nghiệm độ bám dính (T-bend test): Tiến hành uốn gập tấm kim loại phủ sơn theo các bán kính uốn khác nhau để kiểm tra khả năng chịu biến dạng của lớp phủ mà không bị rạn nứt hay bong tróc.
• Thử nghiệm độ bền thời tiết nhân tạo: Đặt mẫu thử trong buồng thử nghiệm thời tiết gia tốc (chịu tác động của tia cực tím và ngưng tụ ẩm) để đánh giá mức độ lão hóa, thay đổi màu sắc và độ bóng của sản phẩm sau một khoảng thời gian quy định.
• Thử nghiệm khả năng chống sương muối: Đánh giá khả năng chống ăn mòn của sản phẩm bằng cách đặt mẫu thử trong môi trường sương muối liên tục để phát hiện các dấu hiệu rỉ sét hoặc phồng rộp lớp sơn.

Quy định về ghi nhãn, bao gói và vận chuyển

• Ghi nhãn sản phẩm: Trên mỗi cuộn hoặc kiện sản phẩm kim loại tấm phủ sơn phải có nhãn mác rõ ràng, thể hiện đầy đủ các thông tin bao gồm: tên nhà sản xuất, mác thép/kim loại nền, độ dày tổng thể, loại lớp phủ, mã màu, số lô sản xuất và tiêu chuẩn áp dụng (TCVN 7471:2005).
• Bao gói và bảo quản: Sản phẩm phải được bao gói chắc chắn bằng vật liệu chống ẩm, tránh sự xâm nhập của nước mưa và hơi ẩm trong quá trình lưu kho. Các kiện hàng phải được xếp đặt trên bục gỗ hoặc giá đỡ chuyên dụng để tránh biến dạng cơ học.
• Vận chuyển: Quá trình bốc xếp và vận chuyển phải sử dụng các thiết bị nâng hạ phù hợp, tránh va đập mạnh làm trầy xước lớp sơn bề mặt hoặc móp méo sản phẩm.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7471:2005 có hiệu lực kể từ ngày ban hành và được áp dụng rộng rãi trong hoạt động thiết kế, sản xuất, nghiệm thu chất lượng các sản phẩm kim loại tấm phủ sơn dùng trong xây dựng dân dụng và công nghiệp tại Việt Nam.