Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6961:2023 về Đường thô được công bố bởi Bộ Khoa học và Công nghệ, thay thế cho các tiêu chuẩn cũ trước đây, nhằm thiết lập các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử và quy định quản lý đối với sản phẩm đường thô sử dụng làm nguyên liệu cho quá trình chế biến tiếp theo.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định các chỉ tiêu chất lượng và an toàn đối với đường thô được sản xuất từ mía hoặc củ cải đường. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân sản xuất, chế biến, kinh doanh, xuất nhập khẩu và các cơ quan quản lý chất lượng sản phẩm đường thô tại thị trường Việt Nam.

- Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi

• Đường thô (Raw sugar) được định nghĩa là sản phẩm đường kết tinh thu được từ quá trình chế biến nước mía hoặc nước củ cải đường bằng phương pháp ly tâm. Sản phẩm này có một màng mật đường mỏng bao quanh tinh thể sucrose và chưa qua quá trình tinh luyện hoàn chỉnh để loại bỏ hoàn toàn màu sắc và tạp chất.

- Yêu cầu kỹ thuật đối với đường thô

• Yêu cầu cảm quan:
  • Trạng thái: Tinh thể đường phải khô, rời, không bị vón cục lớn khó bóp nát.
  • Màu sắc: Có màu từ vàng nhạt đến nâu sẫm đặc trưng của mật đường tự nhiên.
  • Mùi và vị: Có mùi và vị ngọt đặc trưng của đường thô, không có mùi vị lạ do quá trình lên men hoặc lẫn tạp chất ngoại lai.
• Chỉ tiêu lý - hóa quan trọng:
  • Độ Pol (Polarization): Hàm lượng sucrose biểu thị bằng độ Pol phải đạt mức tối thiểu theo quy định (thường không nhỏ hơn 96,0°Z đến 98,5°Z tùy theo phân hạng chất lượng), đảm bảo hiệu suất thu hồi đường cao khi đưa vào luyện.
  • Độ ẩm: Giới hạn độ ẩm tối đa cho phép để tránh hiện tượng chảy nước, suy giảm chất lượng và ngăn ngừa sự phát triển của vi sinh vật trong quá trình lưu kho.
  • Hàm lượng đường khử: Được kiểm soát ở mức giới hạn phù hợp để không ảnh hưởng đến quá trình kết tinh tiếp theo.
  • Hàm lượng tro sunfat: Giới hạn tỷ lệ tro để kiểm soát lượng khoáng chất và tạp chất vô cơ còn sót lại trong đường thô.
  • Độ màu ICUMSA: Xác định mức độ sẫm màu của đường thô, là chỉ số quan trọng để phân loại và định giá nguyên liệu đầu vào cho các nhà máy tinh luyện.

- Quy định về an toàn thực phẩm và giới hạn chất ô nhiễm

• Kim loại nặng: Hàm lượng các kim loại nặng độc hại như Chì (Pb), Asen (As) và các độc tố khác phải tuân thủ nghiêm ngặt các giới hạn tối đa cho phép theo quy định hiện hành của Bộ Y tế về quản lý chất ô nhiễm trong thực phẩm.
• Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật: Phải nằm trong giới hạn cho phép theo quy định pháp luật, không gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng sau khi chế biến thành phẩm.
• Chỉ tiêu vi sinh vật: Kiểm soát các loại nấm men, nấm mốc và vi khuẩn gây hại để đảm bảo sản phẩm không bị biến chất trong quá trình vận chuyển và bảo quản dài ngày.

- Phương pháp thử và xác định chỉ tiêu

• Tiêu chuẩn viện dẫn các phương pháp thử chuẩn hóa quốc tế (như phương pháp của Ủy ban Quốc tế về Thống nhất Phương pháp Phân tích Đường - ICUMSA) để xác định độ Pol, độ ẩm, độ màu, hàm lượng tro và các chỉ tiêu hóa lý khác, đảm bảo tính đồng nhất và chính xác trong công tác kiểm nghiệm.

- Quy định về bao gói, ghi nhãn, vận chuyển và bảo quản

• Bao gói: Đường thô phải được đóng gói trong các bao bì chuyên dụng, bền chắc, không làm ảnh hưởng đến chất lượng đường và ngăn ngừa sự xâm nhập của hơi ẩm từ môi trường bên ngoài.
• Ghi nhãn: Nhãn sản phẩm phải hiển thị đầy đủ các thông tin bắt buộc bao gồm tên sản phẩm (Đường thô), tên và địa chỉ nhà sản xuất, khối lượng tịnh, ngày sản xuất, hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản.
• Vận chuyển và bảo quản: Phương tiện vận chuyển và kho chứa phải khô ráo, sạch sẽ, thoáng mát, được che mưa nắng và phòng chống côn trùng, động vật gặm nhấm gây hại.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6961:2023 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến và kinh doanh đường thô cần chủ động cập nhật các chỉ tiêu kỹ thuật mới này để áp dụng vào quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm.