Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5746:2024 về Đất, đá xây dựng - Phân loại là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các nguyên tắc, tiêu chí và phương pháp phân loại đất, đá phục vụ cho công tác khảo sát, thiết kế và thi công xây dựng công trình.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, khảo sát địa chất công trình, thiết kế nền móng và thi công đất đá tại Việt Nam. Phạm vi điều chỉnh bao gồm việc phân loại các loại đất tự nhiên, đất nhân tạo và các loại đá phục vụ cho mục đích xây dựng.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Quy định chi tiết hệ thống phân loại đất và đá sử dụng trong xây dựng dựa trên các đặc trưng vật lý, cơ học, thành phần hạt và trạng thái của chúng.
• Làm cơ sở thống nhất cho việc lập bản đồ địa chất công trình, đánh giá điều kiện địa chất và lựa chọn giải pháp xử lý nền móng phù hợp cho từng loại công trình.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Hệ thống hóa các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) liên quan trực tiếp đến phương pháp xác định các chỉ tiêu cơ lý của đất và đá.
• Quy định nguyên tắc áp dụng các tài liệu viện dẫn: Trường hợp các tiêu chuẩn viện dẫn có sự sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế thì áp dụng theo phiên bản mới nhất.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

• Định nghĩa chuẩn hóa các khái niệm cơ bản trong địa chất công trình như: đất, đá, đất dính, đất không dính (đất rời), đá cứng, đá bán cứng, đất yếu, và các trạng thái vật lý đi kèm.
• Làm rõ các thuật ngữ chuyên ngành về cấu trúc, kiến trúc của đá và các chỉ tiêu phân loại đất dựa trên giới hạn Atterberg (giới hạn chảy, giới hạn dẻo).

Điều 4: Nguyên tắc phân loại chung

• Phân loại đất, đá phải dựa trên sự kết hợp giữa nguồn gốc hình thành (địa chất) và các đặc trưng kỹ thuật công trình (cơ lý).
• Đất được phân loại chủ yếu dựa trên thành phần cấp phối hạt, tính dẻo và hàm lượng hữu cơ.
• Đá được phân loại dựa trên cường độ kháng nén đơn, mức độ nứt nẻ, mức độ phong hóa và tính liên tục của khối đá.
• Hệ thống phân loại phải đảm bảo tính thực tiễn, giúp kỹ sư xây dựng dễ dàng nhận biết và áp dụng trong quá trình khảo sát hiện trường cũng như thiết kế trong phòng.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5746:2024 thay thế cho các tiêu chuẩn phân loại đất đá xây dựng trước đây, tạo ra một hành lang kỹ thuật đồng bộ, tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế hiện đại nhằm nâng cao chất lượng và độ an toàn cho các công trình xây dựng tại Việt Nam.