TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 13589-9:2023

ĐIỀU TRA, ĐÁNH GIÁ VÀ THĂM DÒ KHOÁNG SẢN - ĐỊA VẬT LÝ LỖ KHOAN - PHẦN 9: PHƯƠNG PHÁP THẾ ĐIỆN PHÂN CỰC

Investigation, evaluation and exploration of minerals - Borehole geophygical survey - Part 9: Induced polarization method

Lời nói đầu

TCVN 13589-9:2023 do Cục Địa chất Việt Nam biên soạn, Bộ Tài nguyên và Môi trường đề nghị, Tổng Cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Bộ TCVN 13589 Điều tra, đánh giá và thăm dò khoáng sản - Địa vật lý lỗ khoan còn các tiêu chuẩn sau:

TCVN 13589-1:2022 Phần 1: Quy định chung

TCVN 13589-2:2022 Phần 2: Phương pháp gamma tự nhiên

TCVN 13589-3:2022 Phần 3: Phương pháp gamma nhân tạo

TCVN 13589-4:2022 Phần 4: Phương pháp phổ gamma

TCVN 13589-5:2022 Phần 5: Phương pháp nơtron

TCVN 13589-6:2022 Phần 6: Phương pháp đo nhiệt độ

TCVN 13589-7:2022 Phần 7: Phương pháp vi hệ điện cực

TCVN 13589-8:2022 Phần 8: Phương pháp đo cảm ứng điện từ

TCVN 13589-10:2022 Phần 10: Phương pháp đồng vị phóng xạ gamma

TCVN 13589-11:2022 Phần 11: Phương pháp sóng âm

TCVN 13589-12:2022 Phần 12: Phương pháp đo góc cắm của đá

TCVN 13589-13:2022 Phần 13: Phương pháp hình ảnh trong lỗ khoan

ĐIỀU TRA, ĐÁNH GIÁ VÀ THĂM DÒ KHOÁNG SẢN - ĐỊA VẬT LÝ LỖ KHOAN - PHẦN 9: PHƯƠNG PHÁP THẾ ĐIỆN PHÂN CỰC

Investigation, evaluation and exploration of minerals - Borehole geophygical survey - Part 9: Induced polarization method

1  Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định nội dung kỹ thuật phương pháp đo thế điện phân cực kích thích trong lỗ khoan phục vụ công tác điều tra, đánh giá địa chất về khoáng sản và thăm dò khoáng sản; khảo sát địa chất thủy văn, địa chất công trình; điều tra tai biến địa chất và môi trường.

Tiêu chuẩn này không áp dụng cho điều tra, đánh giá và thăm dò dầu khí.

2  Tài liệu viện dẫn

Các tài liệu viện dẫn sau là cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất bao gồm cả các bản sửa đổi, bổ sung (nếu có).

TCVN 13589-1: 2022 Điều tra, đánh giá và thăm dò khoáng sản - Địa vật lý lỗ khoan - Phần 1: Quy định chung.

3  Thuật ngữ và định nghĩa

Trong tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa trong TCVN 13589-1:2022 và các thuật ngữ và định nghĩa sau:

3.1

Thế điện phân cực kích thích (induced polarization)

Dạng hiệu điện thế được tạo ra giữa hai điện cực thu MN khi ngắt dòng điện chạy qua các điện cực phát AB trong sơ đồ đo điện trở suất biểu kiến AMNB.

3.2

Thế điện tự phân cực (spontaneous polarization)

hiệu điện thế được tạo ra giữa hai điện cực thu MN di động trong lỗ khoan và điện thế của điện cực đặt cố định ở miệng lỗ khoan.

4  Nguyên lý phương pháp thế điện phân cực kích thích

Khi đo điện trở suất trong giếng khoan quặng hay khoan than thường bắt gặp hiện tượng khi ngắt dòng phát qua các điện cực AB mà vẫn quan sát được hiệu điện thế giữa các điện cực thu MN, giá trị hiệu điện thế tắt dần theo thời gian khác nhau ở các lớp đá khác nhau. Trường điện được tạo ra trong khoảng thời gian ngắt dòng điện này gọi là trường điện phân cực kích thích. Thế điện phân cực kích thích Upp hình thành do sự phân cực của các thành phần dẫn điện điện tử, dẫn điện ion và không