Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13109:2020 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn Anh BS 4764:1986) về Sơn bột gốc xi măng do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, ban hành nhằm thiết lập các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử nghiệm và các quy định quản lý chất lượng đối với dòng sản phẩm sơn bột có thành phần liên kết chính từ xi măng.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng sản phẩm sơn bột gốc xi măng tại thị trường Việt Nam. Sơn bột gốc xi măng theo tiêu chuẩn này là loại vật liệu dạng bột, khi sử dụng được trộn đều với nước để tạo thành một hỗn hợp đồng nhất dùng để sơn phủ trang trí, bảo vệ bề mặt tường xây, bê tông, vữa trát và các bề mặt vật liệu vô cơ phù hợp khác trong các công trình xây dựng.

- Thành phần cấu tạo và yêu cầu nguyên liệu

• Chất liên kết chính trong sơn bột phải là xi măng Portland (thường là xi măng Portland trắng hoặc xi măng Portland thường) để đảm bảo khả năng đóng rắn và tạo cường độ liên kết cho màng sơn.
• Các chất màu được sử dụng phải là loại bền kiềm, bền ánh sáng và không bị phân hủy dưới tác động của thời tiết để giữ cho màu sắc màng sơn ổn định theo thời gian.
• Sản phẩm có thể chứa các chất phụ gia chống thấm nước, chất điều chỉnh thời gian đông kết và các chất độn mịn trơ hóa học nhằm tối ưu hóa tính năng thi công và độ bền của lớp phủ.

- Các chỉ tiêu kỹ thuật cốt lõi của sơn bột gốc xi măng

• Trạng thái bột sơn: Bột sơn phải khô, mịn, đồng nhất về màu sắc, không bị vón cục và không chứa các tạp chất cơ học có thể nhìn thấy bằng mắt thường.
• Thời gian sống của hỗn hợp sau khi trộn: Hỗn hợp sơn sau khi trộn với nước theo tỷ lệ hướng dẫn của nhà sản xuất phải duy trì được độ nhớt và khả năng thi công phù hợp trong một khoảng thời gian nhất định (thường không ít hơn vài giờ) để đảm bảo quá trình thi công không bị gián đoạn do sơn bị đông kết sớm.
• Độ bám dính của màng sơn: Màng sơn sau khi đóng rắn hoàn toàn trên bề mặt nền tiêu chuẩn phải đạt độ bám dính cao, không bị bong tróc, phồng rộp hoặc nứt nẻ dưới tác động của các yếu tố môi trường tự nhiên.
• Khả năng kháng nước và chống thấm: Lớp phủ sau khi hoàn thiện phải có khả năng hạn chế tối đa sự thấm nước từ bên ngoài vào trong kết cấu tường, đồng thời cho phép hơi nước bên trong thoát ra ngoài một cách hợp lý để tránh gây ẩm mốc.

- Phương pháp thử nghiệm đánh giá chất lượng

• Tiêu chuẩn quy định chi tiết các phương pháp thử nghiệm chuẩn hóa để xác định các đặc tính kỹ thuật của sơn bột gốc xi măng, bao gồm phương pháp xác định độ mịn của bột, phương pháp đo thời gian đông kết, phương pháp thử nghiệm độ bám dính bằng cách kéo đứt hoặc cắt vạch, và phương pháp thử nghiệm độ bền thời tiết nhân tạo.
• Mẫu thử nghiệm phải được lấy theo đúng quy trình lấy mẫu ngẫu nhiên và được chuẩn bị, bảo dưỡng trong điều kiện nhiệt độ, độ ẩm tiêu chuẩn trước khi tiến hành đo đạc nhằm đảm bảo tính chính xác và độ lặp lại của kết quả thử nghiệm.

- Quy định về bao gói, ghi nhãn và bảo quản

• Sơn bột gốc xi măng phải được đóng gói trong các bao bì kín, có khả năng chống ẩm cao (như bao giấy nhiều lớp có màng nilon chống thấm hoặc bao nhựa chuyên dụng) để ngăn ngừa hiện tượng xi măng bị hút ẩm từ không khí dẫn đến vón cục và suy giảm chất lượng trước khi sử dụng.
• Nhãn mác trên bao bì sản phẩm phải được ghi rõ ràng, đầy đủ các thông tin bắt buộc bao gồm: Tên sản phẩm, tên và địa chỉ nhà sản xuất, ký hiệu tiêu chuẩn TCVN 13109:2020, khối lượng tịnh, hướng dẫn chi tiết về tỷ lệ pha trộn với nước, ngày sản xuất, hạn sử dụng và các khuyến cáo an toàn lao động (như tránh hít phải bụi bột sơn và tránh tiếp xúc trực tiếp với da hoặc mắt).

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13109:2020 có hiệu lực thi hành kể từ ngày được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố áp dụng chính thức trên toàn quốc.