Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12713:2019 về Chè Ô long - Yêu cầu cơ bản được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố năm 2019, đưa ra các quy định kỹ thuật và tiêu chuẩn chất lượng cốt lõi đối với sản phẩm chè Ô long lưu thông trên thị trường Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu cơ bản đối với chè Ô long được chế biến từ búp và các lá non của cây chè thuộc loài Camellia sinensis (L.) O. Kuntze, dùng làm đồ uống trực tiếp sau khi pha.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, bao gói, nhập khẩu và kinh doanh sản phẩm chè Ô long tại Việt Nam.

Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi

Theo tiêu chuẩn này, chè Ô long (Oolong tea) được định nghĩa là sản phẩm thu được từ quá trình chế biến búp chè tươi thông qua các công đoạn làm héo, lên men bán phần (quá trình oxy hóa enzyme được kiểm soát ở mức độ trung bình), diệt men để dừng quá trình lên men, vò, tạo hình (thường là vo tròn, viên bán cầu hoặc xoắn tự nhiên) và sấy khô đến độ ẩm quy định.

Yêu cầu cảm quan đối với chè Ô long

Sản phẩm chè Ô long đạt chuẩn phải đáp ứng đầy đủ các chỉ tiêu cảm quan sau:

• Ngoại quan (hình dáng và màu sắc): Cánh chè phải xoăn tròn, dạng viên tròn hoặc bán cầu đồng đều, hoặc dạng sợi xoắn tự nhiên. Màu sắc của cánh chè khô dao động từ xanh lục, xanh xám đến nâu đen, có độ bóng tự nhiên và không lẫn tạp chất lạ.
• Màu nước pha: Nước chè sau khi pha phải có màu từ vàng nhạt, vàng rơm đến vàng cam sáng, nước trong, không bị vẩn đục hay có cặn lơ lửng.
• Mùi: Mang hương thơm đặc trưng của chè Ô long (như hương hoa tự nhiên, hương quả chín hoặc hương mật ong nhẹ), tuyệt đối không được có mùi mốc, mùi khét, mùi chua hoặc các mùi lạ khác.
• Vị: Có vị chát dịu đặc trưng, hậu vị ngọt hài hòa, thanh mát, không có vị đắng gắt hay vị lạ.
• Bã chè sau khi pha: Lá chè nở ra mềm mại, nguyên vẹn hoặc ít bị nát, màu sắc lá chè đồng đều (thường có màu xanh lục với viền lá màu đỏ nhạt do quá trình lên men bán phần).

Yêu cầu hóa lý của chè Ô long

Tiêu chuẩn quy định các giới hạn hóa lý nghiêm ngặt nhằm bảo đảm chất lượng tự nhiên của sản phẩm:

• Hao hụt khối lượng ở 103 độ C (Độ ẩm): Không được lớn hơn 7,0% khối lượng, giúp đảm bảo chè không bị mốc và giữ được hương vị lâu dài.
• Chất chiết trong nước: Không được nhỏ hơn 32,0% khối lượng chất khô, phản ánh hàm lượng các chất dinh dưỡng và hương vị hòa tan trong nước pha.
• Tro tổng số: Phải nằm trong khoảng từ 4,0% đến 8,0% khối lượng chất khô.
• Tro tan trong nước: Không được nhỏ hơn 45,0% tính theo tỷ lệ phần trăm của tro tổng số.
• Tro không tan trong axit clohydric (HCl): Không được lớn hơn 1,0% khối lượng chất khô, nhằm kiểm soát hàm lượng cát, bụi đất bám trên chè.
• Hàm lượng xơ thô: Không được lớn hơn 16,5% khối lượng chất khô, đảm bảo nguyên liệu búp chè thu hoạch đạt độ non tiêu chuẩn, không bị già hóa.

Yêu cầu về an toàn thực phẩm và giới hạn chất ô nhiễm

• Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật: Phải tuân thủ hoàn toàn các quy định hiện hành của Bộ Y tế về giới hạn tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật cho phép trong thực phẩm.
• Kim loại nặng: Hàm lượng các kim loại nặng độc hại như chì (Pb) và các chất ô nhiễm khác phải nằm trong giới hạn cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng.
• Tạp chất: Không được phép có các tạp chất lạ, côn trùng hoặc nấm mốc có thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Quy định về bao gói, ghi nhãn, bảo quản và vận chuyển

• Bao gói: Chè Ô long phải được đóng gói trong bao bì chuyên dùng cho thực phẩm, kín khí, có khả năng chống ẩm và chống ánh sáng tốt để tránh làm suy giảm chất lượng chè.
• Ghi nhãn: Nhãn mác sản phẩm phải được ghi rõ ràng, đầy đủ các thông tin theo quy định pháp luật về nhãn hàng hóa, bao gồm tên sản phẩm, tên và địa chỉ nhà sản xuất, ngày sản xuất, hạn sử dụng, hướng dẫn bảo quản và hướng dẫn sử dụng.
• Bảo quản: Sản phẩm phải được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, sạch sẽ, tránh ánh nắng trực tiếp và không được để chung với các sản phẩm có mùi mạnh hoặc hóa chất độc hại.
• Vận chuyển: Phương tiện vận chuyển phải khô ráo, sạch sẽ, được che mưa nắng và không làm ảnh hưởng đến chất lượng bao bì cũng như sản phẩm bên trong.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12713:2019 có hiệu lực kể từ ngày được công bố, thay thế hoặc bổ sung cho các quy định kỹ thuật trước đó về chè Ô long, làm căn cứ pháp lý để các doanh nghiệp tự công bố chất lượng sản phẩm và các cơ quan chức năng tiến hành thanh tra, kiểm tra chất lượng trên thị trường.