Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12636-13:2021 về Quan trắc khí tượng thủy văn - Phần 13: Quan trắc khí tượng nông nghiệp được ban hành nhằm thiết lập các quy chuẩn kỹ thuật thống nhất, hướng dẫn phương pháp và quy trình quan trắc các yếu tố khí tượng ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp trên phạm vi cả nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động quan trắc, dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn và các đơn vị khai thác, sử dụng thông tin dữ liệu khí tượng nông nghiệp phục vụ sản xuất. Phạm vi điều chỉnh bao gồm các quy định kỹ thuật về quan trắc thủ công tại các trạm khí tượng nông nghiệp thuộc mạng lưới trạm khí tượng thủy văn quốc gia, đồng thời khuyến khích áp dụng đối với các trạm chuyên dùng khác.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Quy định chi tiết các yêu cầu kỹ thuật đối với công tác quan trắc khí tượng nông nghiệp bằng phương pháp thủ công.
• Xác định các chỉ tiêu, yếu tố cần quan trắc bao gồm đất, nước, cây trồng và các hiện tượng thời tiết đặc thù ảnh hưởng đến nông nghiệp.
• Áp dụng bắt buộc cho hệ thống trạm quốc gia và làm cơ sở tham chiếu cho các trạm quan trắc chuyên dùng của các tổ chức, cá nhân.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn này áp dụng kết hợp với các tiêu chuẩn quốc gia khác trong bộ TCVN 12636 về quan trắc khí tượng thủy văn để đảm bảo tính đồng bộ.
• Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, các nội dung thực hiện sẽ áp dụng theo phiên bản mới nhất của tài liệu đó.

- Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Khí tượng nông nghiệp: Là lĩnh vực nghiên cứu mối quan hệ tương tác giữa các điều kiện khí tượng, khí hậu, thủy văn với các đối tượng sản xuất nông nghiệp (cây trồng, vật nuôi, đất đai).
• Quan trắc khí tượng nông nghiệp: Hoạt động theo dõi, đo đạc định kỳ và hệ thống các yếu tố khí tượng, chế độ nhiệt, ẩm của đất, cũng như các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của cây trồng.
• Độ ẩm đất: Lượng nước chứa trong đất, được xác định bằng tỷ lệ phần trăm khối lượng hoặc thể tích, là chỉ số quyết định đến khả năng cung cấp nước cho cây trồng.
• Hiện tượng thiên tai nông nghiệp: Các hiện tượng thời tiết cực đoan gây hại trực tiếp cho cây trồng và vật nuôi như sương muối, rét đậm, rét hại, hạn hán, gió nóng khô tây.

- Quy định chung về quan trắc khí tượng nông nghiệp (Điều 4)

• Yêu cầu về vị trí đặt trạm: Trạm quan trắc phải được đặt tại khu vực đại diện cho vùng sinh thái nông nghiệp đặc trưng, địa hình bằng phẳng, không bị che khuất bởi các công trình xây dựng lớn hoặc tán cây cao để đảm bảo tính khách quan của số liệu.
• Yêu cầu về trang thiết bị và dụng cụ đo: Toàn bộ thiết bị đo đạc (nhiệt kế đo nhiệt độ đất, thiết bị đo độ ẩm đất, ống đo bốc hơi) phải tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia, được kiểm định và hiệu chuẩn định kỳ theo quy định của pháp luật về đo lường.
• Chế độ quan trắc: Phải thực hiện quan trắc liên tục, đúng giờ quy định đối với các yếu tố khí tượng thông thường và thực hiện quan trắc theo chu kỳ sinh trưởng đối với các chỉ tiêu sinh học của cây trồng chỉ định.
• Quản lý và truyền gửi số liệu: Số liệu quan trắc sau khi thu thập phải được kiểm tra, ghi chép rõ ràng vào sổ nhật ký quan trắc và truyền về trung tâm dữ liệu theo đúng phương thức và thời gian quy định, bảo đảm không bị gián đoạn hoặc sai lệch.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12636-13:2021 có hiệu lực thi hành kể từ ngày được công bố, đóng vai trò là công cụ kỹ thuật pháp lý quan trọng giúp chuẩn hóa dữ liệu khí tượng nông nghiệp, phục vụ đắc lực cho công tác quy hoạch, chỉ đạo sản xuất nông nghiệp và ứng phó với biến đổi khí hậu tại Việt Nam.