Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12360:2018 (hoàn toàn tương đương với ASEAN STAN 27:2012) về Bí đỏ quả tươi quy định các yêu cầu kỹ thuật, chất lượng, phân nhóm và ghi nhãn đối với quả bí đỏ tươi thuộc các giống thương mại sau khi sơ chế và đóng gói để cung cấp trực tiếp cho người tiêu dùng.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng cho các loại quả bí đỏ tươi thuộc các giống thương mại được trồng từ chi Cucurbita (bao gồm các loài phổ biến như Cucurbita moschata, Cucurbita maxima, Cucurbita pepo) thuộc họ bầu bí (Cucurbitaceae). Tiêu chuẩn này chỉ áp dụng cho sản phẩm được tiêu thụ dưới dạng tươi thương mại, không áp dụng cho các sản phẩm bí đỏ đã qua chế biến công nghiệp.

Yêu cầu tối thiểu về chất lượng quả tươi

Trong tất cả các hạng chất lượng, tùy thuộc vào quy định cụ thể cho từng hạng và sai số cho phép, quả bí đỏ tươi phải đáp ứng các tiêu chuẩn tối thiểu sau đây:

• Quả phải còn nguyên vẹn, lành lặn, không bị dập nát hoặc hư hỏng nghiêm trọng đến mức không thể sử dụng.
• Sạch sẽ, hầu như không có tạp chất lạ bám trên bề mặt vỏ quả có thể nhìn thấy bằng mắt thường.
• Không bị ảnh hưởng bởi các loại sinh vật hại làm suy giảm ngoại quan của sản phẩm.
• Không bị hư hỏng ở phần thịt quả do sự tấn công của sinh vật hại hoặc côn trùng.
• Không bị ẩm ướt bất thường ở vỏ ngoài (trừ trường hợp ngưng tụ nước do vừa đưa ra khỏi môi trường bảo quản lạnh).
• Không có mùi và/hoặc vị lạ từ bên ngoài tác động vào.
• Quả phải đạt độ phát triển và độ chín sinh lý phù hợp với đặc tính của giống và vùng trồng, cho phép quả tiếp tục quá trình chín tự nhiên để đạt được chất lượng tốt nhất.

Phân hạng chất lượng sản phẩm

Bí đỏ quả tươi được phân chia thành ba hạng chất lượng chính để giao dịch thương mại:

• Hạng đặc biệt (Extra Class): Quả bí đỏ thuộc hạng này phải có chất lượng cao nhất, đại diện xuất sắc cho đặc tính của giống về cả hình dáng, màu sắc và độ phát triển. Quả không được có bất kỳ khuyết tật nào, ngoại trừ những vết xước cực kỳ nhẹ trên bề mặt vỏ không làm ảnh hưởng đến chất lượng thịt quả và tính thẩm mỹ chung của sản phẩm.
• Hạng I (Class I): Quả bí đỏ phải có chất lượng tốt và mang đầy đủ đặc tính của giống. Cho phép có các khuyết tật nhẹ về hình dáng, màu sắc hoặc các vết xước nhẹ trên vỏ do quá trình thu hoạch và vận chuyển, miễn là không ảnh hưởng đến phần thịt quả bên trong.
• Hạng II (Class II): Hạng này bao gồm những quả bí đỏ không được xếp vào các hạng cao hơn nhưng vẫn đáp ứng đầy đủ các yêu cầu tối thiểu nêu trên. Quả có thể có các khuyết tật về hình dạng, màu sắc vỏ hoặc các vết sẹo nhẹ do cơ học, nhưng thịt quả bên trong vẫn phải đảm bảo chất lượng tiêu dùng.

Yêu cầu về phân loại kích cỡ

Kích cỡ của quả bí đỏ được xác định dựa trên khối lượng hoặc đường kính của quả. Việc phân loại kích cỡ nhằm đảm bảo tính đồng đều của sản phẩm trong cùng một đơn vị bao gói, tạo thuận lợi cho việc đóng gói, vận chuyển và giao dịch thương mại quốc tế.

Sai số cho phép về chất lượng và kích cỡ

Tiêu chuẩn cho phép một tỷ lệ sai số nhất định trong mỗi bao gói đối với những sản phẩm không đạt yêu cầu của hạng được công bố:

• Sai số về chất lượng: Đối với Hạng đặc biệt, cho phép tối đa 5% số lượng hoặc khối lượng quả không đạt yêu cầu của hạng nhưng phải đạt chất lượng của Hạng I. Đối với Hạng I, tỷ lệ sai số cho phép là 10% sản phẩm đạt chất lượng Hạng II. Đối với Hạng II, cho phép tối đa 10% sản phẩm không đạt yêu cầu của hạng nhưng không được bị thối hỏng hoặc hư hỏng nặng đến mức không thể sử dụng.
• Sai số về kích cỡ: Đối với tất cả các hạng chất lượng, cho phép tối đa 10% số lượng hoặc khối lượng quả có kích cỡ lệch (lớn hơn hoặc nhỏ hơn) so với kích cỡ được ghi trên bao bì sản phẩm.

Yêu cầu về cách trình bày và đóng gói

Sản phẩm bí đỏ trong mỗi bao gói phải có độ đồng đều cao về nguồn gốc xuất xứ, giống, chất lượng và kích cỡ. Phần vỏ quả lộ ra bên ngoài bao gói phải đại diện cho toàn bộ sản phẩm bên trong. Vật liệu đóng gói phải sạch sẽ, mới, không gây độc hại và đảm bảo bảo vệ tốt sản phẩm trong suốt quá trình lưu thông và phân phối.