Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12092:2018 (hoàn toàn tương đương với EN 13862:2010) về Máy cắt sàn - An toàn quy định các yêu cầu kỹ thuật và biện pháp an toàn đối với việc thiết kế, chế tạo và vận hành máy cắt sàn. Tiêu chuẩn này tập trung vào việc nhận diện các mối nguy hiểm tiềm ẩn và thiết lập các quy tắc phòng ngừa tai nạn lao động nhằm bảo vệ người vận hành trong suốt quá trình sử dụng thiết bị.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

TCVN 12092:2018 áp dụng đối với các loại máy cắt sàn di động, bao gồm máy cắt sàn tự hành, máy cắt sàn có người lái ngồi điều khiển hoặc máy dắt bộ (người vận hành đi bộ phía sau). Thiết bị này được thiết kế để cắt các bề mặt nằm ngang bằng bê tông, nhựa đường hoặc các vật liệu xây dựng tương tự bằng đĩa cắt quay. Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các loại máy cắt cầm tay hoặc các máy cắt có kết cấu đặc biệt khác không thuộc nhóm máy cắt sàn thông dụng.

Đối tượng áp dụng tiêu chuẩn bao gồm các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực thiết kế, chế tạo, nhập khẩu, phân phối, kiểm định và sử dụng máy cắt sàn tại thị trường Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn TCVN 12092:2018 (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Xác định rõ giới hạn công nghệ và các loại máy cắt sàn thuộc phạm vi điều chỉnh của tiêu chuẩn.
• Nêu rõ các mối nguy hiểm đáng kể, các tình huống nguy hiểm và các sự kiện liên quan đến máy cắt sàn khi chúng được sử dụng đúng mục đích hoặc trong các điều kiện lạm dụng có thể dự báo trước của nhà sản xuất.
• Loại trừ các yêu cầu đối với các mối nguy hiểm phát sinh từ việc vận chuyển máy trên đường giao thông công cộng hoặc các mối nguy hiểm liên quan đến môi trường điện từ.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Hệ thống hóa các tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia liên quan được áp dụng song song để đảm bảo tính đồng bộ kỹ thuật.
• Các tài liệu viện dẫn bao gồm các tiêu chuẩn về an toàn máy móc chung (ISO 12100), tiêu chuẩn về phép đo tiếng ồn, tiêu chuẩn về rung động tác động lên tay-vai và toàn thân của người vận hành, cũng như các tiêu chuẩn kỹ thuật về động cơ đốt trong và thiết bị điện đi kèm.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Máy cắt sàn (Floor cutting machine): Máy di động được sử dụng để cắt bê tông, nhựa đường và các mặt đường tương tự, sử dụng đĩa cắt quay.
• Bộ phận bảo vệ lưỡi cắt (Blade guard): Thiết bị che chắn bảo vệ xung quanh đĩa cắt nhằm ngăn ngừa tiếp xúc ngẫu nhiên và giảm thiểu nguy cơ văng bắn mảnh vỡ khi đĩa cắt bị vỡ.
• Hệ thống dẫn động (Drive system): Cơ cấu truyền động từ nguồn động lực (động cơ điện hoặc động cơ đốt trong) đến trục lắp đĩa cắt.
• Hệ thống kiểm soát sự hiện diện của người vận hành (Operator presence control): Thiết bị tự động ngắt nguồn động lực hoặc dừng đĩa cắt khi người vận hành không còn giữ cơ cấu điều khiển.

4. Danh sách các mối nguy hiểm đáng kể (Điều 4)

• Mối nguy hiểm cơ học: Nguy cơ bị cuốn, kẹp, cắt do tiếp xúc với đĩa cắt đang quay hoặc các bộ phận truyền động hở; nguy cơ máy bị mất kiểm soát, lật đổ hoặc tự di chuyển ngoài ý muốn.
• Mối nguy hiểm về điện: Nguy cơ điện giật do rò rỉ điện từ hệ thống động cơ điện hoặc hệ thống đánh lửa của động cơ đốt trong, đặc biệt trong môi trường làm việc ẩm ướt (sử dụng nước để làm mát đĩa cắt).
• Mối nguy hiểm về nhiệt: Nguy cơ bỏng do tiếp xúc với các bộ phận có nhiệt độ cao của động cơ đốt trong, đặc biệt là hệ thống khí thải.
• Mối nguy hiểm từ tiếng ồn và rung động: Tiếng ồn cường độ cao phát sinh từ quá trình cắt và động cơ gây ảnh hưởng đến thính giác; rung động truyền qua tay cầm gây tổn thương hệ xương khớp của người vận hành.
• Mối nguy hiểm từ bụi và chất độc hại: Bụi mịn phát sinh từ quá trình cắt khô vật liệu chứa silica gây hại cho hệ hô hấp; khí thải từ động cơ đốt trong hoạt động trong không gian hạn chế.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12092:2018 có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Các đơn vị sản xuất, nhập khẩu và kiểm định chất lượng máy cắt sàn tại Việt Nam có trách nhiệm tuân thủ nghiêm ngặt các quy định kỹ thuật nêu trên nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho người lao động trong quá trình thi công xây dựng.