Thông tư 23/2012/TT-BCT do Bộ Công thương ban hành quy định chi tiết về việc áp dụng chế độ cấp giấy phép nhập khẩu tự động đối với các sản phẩm thép nhập khẩu vào Việt Nam. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm quản lý hoạt động nhập khẩu mặt hàng thép, đảm bảo cân đối cung cầu và kiểm soát chất lượng sản phẩm trong nước.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước, thương nhân thực hiện hoạt động nhập khẩu thép và các tổ chức, cá nhân có liên quan. Phạm vi điều chỉnh cụ thể bao gồm các sản phẩm thép được quy định tại Phụ lục số 01 ban hành kèm theo Thông tư này. Tuy nhiên, các trường hợp sau đây được loại trừ khỏi phạm vi áp dụng chế độ cấp phép nhập khẩu tự động:

• Hàng hóa tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, chuyển khẩu hoặc quá cảnh.
• Hàng hóa nhập khẩu theo hình thức phi mậu dịch.
• Hàng hóa nhập khẩu trực tiếp phục vụ cho hoạt động sản xuất, gia công (bao gồm cả hàng nhập khẩu để lắp ráp, sửa chữa, bảo hành).

Quy định chung về Giấy phép nhập khẩu tự động

• Hình thức cấp phép: Giấy phép nhập khẩu tự động được Bộ Công Thương cấp dưới hình thức xác nhận đơn đăng ký nhập khẩu cho từng lô hàng cụ thể của thương nhân.
• Thời hạn hiệu lực: Giấy phép có giá trị thực hiện trong vòng 30 ngày kể từ ngày được Bộ Công Thương xác nhận.
• Cơ quan có thẩm quyền cấp phép: Các Phòng Quản lý xuất nhập khẩu Khu vực trực thuộc Bộ Công Thương thực hiện việc cấp phép, bao gồm Phòng Quản lý xuất nhập khẩu Khu vực Hà Nội (số 25 Ngô Quyền, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) và Phòng Quản lý xuất nhập khẩu Khu vực Thành phố Hồ Chí Minh (số 08 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh). Trưởng phòng hoặc Phó Trưởng phòng của các đơn vị này sẽ ký xác nhận và sử dụng con dấu của Phòng Quản lý xuất nhập khẩu khu vực.

Trách nhiệm của các bên liên quan

Thương nhân đề nghị cấp giấy phép có trách nhiệm đăng ký hồ sơ thương nhân lần đầu, nộp hồ sơ đề nghị cấp phép qua đường bưu điện và chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các thông tin khai báo. Đối với cơ quan cấp phép, trách nhiệm bao gồm việc hướng dẫn thương nhân khi có yêu cầu, tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ và thực hiện cấp giấy phép đúng thời hạn quy định.

Thủ tục đăng ký hồ sơ thương nhân lần đầu

Trước khi đề nghị cấp giấy phép nhập khẩu tự động lần đầu tiên, thương nhân bắt buộc phải đăng ký hồ sơ thương nhân với cơ quan cấp phép. Hồ sơ đăng ký bao gồm:

• Đăng ký mẫu chữ ký của người có thẩm quyền ký hoặc người được ủy quyền ký đơn đề nghị, cùng mẫu con dấu của thương nhân (theo Phụ lục số 02).
• 01 bản sao Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy chứng nhận đầu tư hoặc Giấy phép kinh doanh (có đóng dấu sao y bản chính của thương nhân).
• 01 bản sao Giấy chứng nhận đăng ký mã số thuế (có đóng dấu sao y bản chính của thương nhân).

Mọi thay đổi thông tin trong hồ sơ thương nhân phải được thông báo kịp thời bằng văn bản cho Cơ quan cấp Giấy phép.

Thành phần hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép nhập khẩu tự động

Để được cấp giấy phép cho từng lô hàng, thương nhân cần chuẩn bị bộ hồ sơ bao gồm các giấy tờ sau:

• 02 bản Đơn đăng ký nhập khẩu tự động theo mẫu quy định tại Phụ lục số 03.
• 01 bản sao Hợp đồng nhập khẩu (có đóng dấu sao y bản chính).
• 01 bản sao Hóa đơn thương mại (có đóng dấu sao y bản chính).
• 01 bản sao L/C hoặc chứng từ thanh toán, hoặc Giấy xác nhận thanh toán qua ngân hàng kèm Giấy đề nghị xác nhận thanh toán qua ngân hàng (theo Phụ lục số 04 A và 04 B, có đóng dấu sao y bản chính).
• 01 bản sao Vận tải đơn hoặc chứng từ vận tải của lô hàng (có đóng dấu sao y bản chính).

Lưu ý đặc biệt: Đối với hàng hóa nhập khẩu qua cửa khẩu đường bộ hoặc từ các khu phi thuế quan, thương nhân được miễn nộp vận tải đơn hoặc chứng từ vận tải. Tuy nhiên, thương nhân phải nộp kèm báo cáo tình hình thực hiện nhập khẩu của đơn đăng ký nhập khẩu đã được xác nhận lần trước đó (theo Phụ lục số 05).

Thời hạn giải quyết và quy trình cấp phép

• Cấp phép thông thường: Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ của thương nhân.
• Cấp phép qua mạng Internet: Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Quy trình đăng ký trực tuyến yêu cầu thương nhân khai báo thông tin hồ sơ thương nhân và thông tin đăng ký nhập khẩu trên hệ thống phần mềm của Bộ Công Thương. Sau khi nhận được thông báo chấp nhận trực tuyến (trong vòng 01 ngày làm việc), thương nhân mới nộp hồ sơ giấy đến cơ quan cấp phép để hoàn tất thủ tục.

Quy định về cấp lại, sửa đổi và thu hồi giấy phép

• Trường hợp cấp lại: Áp dụng khi giấy phép bị mất, thất lạc hoặc hư hỏng. Nếu giấy phép cũ còn hạn, Bộ Công Thương xem xét cấp lại trong vòng 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Nếu giấy phép đã hết hạn, thương nhân phải làm văn bản đề nghị hủy bỏ giấy phép cũ và nộp hồ sơ đăng ký mới.
• Trường hợp sửa đổi: Khi cần điều chỉnh nội dung trên giấy phép đã xác nhận, thương nhân gửi văn bản giải trình, các chứng từ liên quan, đơn đăng ký mới đã chỉnh sửa và hoàn trả bản gốc giấy phép cũ. Thời gian giải quyết sửa đổi là trong vòng 05 ngày làm việc.
• Trường hợp thu hồi: Bộ Công Thương sẽ tiến hành thu hồi giấy phép đã cấp nếu phát hiện việc cấp phép không đúng quy định pháp luật và thông báo cho các cơ quan liên quan phối hợp xử lý.

Thủ tục thông quan tại cơ quan Hải quan

Khi tiến hành thủ tục nhập khẩu tại cửa khẩu, thương nhân có nghĩa vụ nộp cho cơ quan Hải quan Giấy phép nhập khẩu tự động đã được Bộ Công Thương xác nhận. Trong trường hợp hàng hóa được xác nhận nhập khẩu theo thời gian, thương nhân xuất trình kèm theo phiếu trừ lùi cùng với bộ hồ sơ nhập khẩu theo quy định hiện hành. Đồng thời, thương nhân phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về cửa khẩu thông quan, chính sách mặt hàng, quản lý chuyên ngành và điều kiện kinh doanh đối với mặt hàng thép.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 23/2012/TT-BCT chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20 tháng 9 năm 2012. Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu phát sinh bất kỳ khó khăn, vướng mắc nào, các thương nhân, cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan cần kịp thời phản ánh bằng văn bản về Bộ Công Thương để được xem xét và giải quyết kịp thời.