Thông tư 16/2014/TT-BTTTT do Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành quy định chi tiết về việc xác định hoạt động sản xuất sản phẩm phần mềm. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thống nhất quy trình sản xuất, thiết lập các tiêu chí rõ ràng để xác định các hoạt động sản xuất phần mềm đáp ứng tiêu chuẩn, làm cơ sở pháp lý cho việc áp dụng các chính sách ưu đãi thuế và các chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp phần mềm tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Thông tư này quy định thống nhất quy trình sản xuất phần mềm, cùng các yêu cầu và tiêu chí cụ thể để xác định một hoạt động có phải là hoạt động sản xuất sản phẩm phần mềm hay không. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân tham gia hoặc có liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất sản phẩm phần mềm tại Việt Nam.

Các khái niệm cốt lõi trong ngành phần mềm

• Sản phẩm phần mềm: Được định nghĩa là một tập hợp các câu lệnh hoặc chỉ thị viết bằng một hoặc nhiều ngôn ngữ lập trình theo trật tự xác định, đi kèm dữ liệu hoặc tài liệu liên quan nhằm thực hiện các nhiệm vụ, chức năng hoặc giải quyết vấn đề cụ thể. Danh mục sản phẩm phần mềm chi tiết được thực hiện theo quy định tại Thông tư số 09/2013/TT-BTTTT.
• Quy trình sản xuất sản phẩm phần mềm: Là một chuỗi các công đoạn nối tiếp nhau, mỗi công đoạn gồm một hoặc nhiều tác nghiệp cụ thể để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh.
• Hoạt động sản xuất phần mềm đáp ứng đúng quy trình: Là hoạt động của các tổ chức, doanh nghiệp hoặc cá nhân có tư cách pháp nhân tham gia thực hiện một hoặc nhiều công đoạn trong quy trình sản xuất nhằm tạo mới, nâng cấp, chỉnh sửa hoặc hoàn thiện sản phẩm phần mềm.

Quy trình sản xuất sản phẩm phần mềm chuẩn hóa (07 công đoạn)

Quy trình sản xuất sản phẩm phần mềm theo quy định bao gồm 07 công đoạn cụ thể sau:

1. Xác định yêu cầu: Thực hiện các tác nghiệp như khảo sát yêu cầu khách hàng, phân tích nghiệp vụ, thu thập và xây dựng yêu cầu, tư vấn điều chỉnh quy trình, thống nhất và xét duyệt yêu cầu sản phẩm.
2. Phân tích và thiết kế: Bao gồm đặc tả yêu cầu, thiết lập bài toán phát triển, mô hình hóa dữ liệu, chức năng và luồng thông tin, xác định giải pháp phần mềm, thiết kế hệ thống và thiết kế chi tiết các đơn vị, mô-đun phần mềm.
3. Lập trình, viết mã lệnh: Tiến hành viết chương trình, lập trình các đơn vị, mô-đun, chỉnh sửa, tùy biến, tinh chỉnh phần mềm và tích hợp các đơn vị hoặc tích hợp toàn bộ hệ thống phần mềm.
4. Kiểm tra, thử nghiệm phần mềm: Xây dựng kịch bản kiểm thử, thử nghiệm các đơn vị, mô-đun, kiểm thử hệ thống, kiểm thử chức năng, thẩm định chất lượng, đánh giá khả năng gây lỗi, xác định mức độ thỏa mãn yêu cầu và nghiệm thu phần mềm.
5. Hoàn thiện, đóng gói phần mềm: Xây dựng tài liệu mô tả sản phẩm, tài liệu hướng dẫn cài đặt và sử dụng, thực hiện đóng gói sản phẩm, đăng ký mẫu mã và đăng ký quyền sở hữu trí tuệ.
6. Cài đặt, chuyển giao, hướng dẫn sử dụng, bảo trì, bảo hành: Hướng dẫn và triển khai cài đặt, đào tạo người sử dụng, kiểm tra phần mềm sau bàn giao, sửa lỗi, hỗ trợ kỹ thuật, bảo hành và bảo trì định kỳ.
7. Phát hành, phân phối sản phẩm phần mềm: Thực hiện các hoạt động tiếp thị, quảng bá, bán, phân phối và phát hành chính thức sản phẩm phần mềm ra thị trường.

Tiêu chí xác định hoạt động sản xuất sản phẩm phần mềm

Để một hoạt động được công nhận là hoạt động sản xuất sản phẩm phần mềm đáp ứng đúng quy trình, chủ thể thực hiện phải thỏa mãn cả yêu cầu chung và điều kiện về công đoạn thực hiện:

• Yêu cầu chung về chủ thể và sản phẩm:
  • Đối với tổ chức, doanh nghiệp: Phải có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đầu tư hoặc văn bản quy định chức năng nhiệm vụ hợp pháp.
  • Đối với cá nhân: Phải có mã số thuế cá nhân và thực hiện kê khai thuế rõ ràng đối với phần thu nhập phát sinh từ hoạt động sản xuất phần mềm.
  • Sản phẩm phần mềm được sản xuất phải thuộc Danh mục sản phẩm phần mềm do Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành.
• Yêu cầu về công đoạn thực hiện trong quy trình: Hoạt động sản xuất phải thuộc một trong các trường hợp sau:
  • Thực hiện một hoặc nhiều công đoạn cốt lõi bao gồm: Phân tích và thiết kế (Công đoạn 2), Lập trình, viết mã lệnh (Công đoạn 3), hoặc Kiểm tra, thử nghiệm (Công đoạn 4).
  • Thực hiện công đoạn Xác định yêu cầu (Công đoạn 1) hoặc Hoàn thiện, đóng gói (Công đoạn 5), với điều kiện chủ thể đó phải tự thực hiện ít nhất một trong các công đoạn cốt lõi (Công đoạn 2, 3, hoặc 4) cho chính sản phẩm phần mềm đó.
  • Thực hiện công đoạn Cài đặt, chuyển giao, hướng dẫn sử dụng, bảo trì, bảo hành (Công đoạn 6), với điều kiện chủ thể đó phải tự thực hiện đầy đủ cả 5 công đoạn đầu tiên (từ Công đoạn 1 đến Công đoạn 5) đối với cùng một sản phẩm phần mềm.

Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan

• Vụ Công nghệ thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông): Chịu trách nhiệm hướng dẫn, tổ chức thực hiện các nội dung của Thông tư; tổng hợp các ý kiến phản hồi và vướng mắc phát sinh để báo cáo Bộ trưởng xem xét điều chỉnh khi cần thiết.
• Tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân sản xuất phần mềm:
  • Tự chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các thông tin khai báo trong hồ sơ liên quan đến việc xác định hoạt động sản xuất phần mềm của mình.
  • Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ hàng năm về tình hình hoạt động sản xuất phần mềm gửi về Bộ Thông tin và Truyền thông (Vụ Công nghệ thông tin) trước ngày 15 tháng 3.
  • Đảm bảo toàn bộ hoạt động sản xuất và các sản phẩm phần mềm tạo ra không vi phạm các quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ và các quy định liên quan khác.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 16/2014/TT-BTTTT chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 02 tháng 01 năm 2015. Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các tổ chức, doanh nghiệp có trách nhiệm phản ánh bằng văn bản gửi về Bộ Thông tin và Truyền thông (Vụ Công nghệ thông tin) để được hướng dẫn, giải quyết hoặc xem xét sửa đổi, bổ sung kịp thời.