Thông tư số 13/2020/TT-BNNPTNT được ban hành bởi Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 21/2018/TT-BNNPTNT quy định về ghi, nộp báo cáo, nhật ký khai thác thủy sản; công bố cảng cá chỉ định xác nhận nguồn gốc thủy sản từ khai thác; danh sách tàu cá khai thác thủy sản bất hợp pháp; xác nhận nguyên liệu, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Thông tư này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản; tổ chức quản lý cảng cá; thuyền trưởng, chủ tàu cá khai thác thủy sản, tàu thu mua và chuyển tải thủy sản; tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động thu mua, chế biến, xuất khẩu thủy sản khai thác trong nước và nhập khẩu.

1. Quy định về ghi và nộp nhật ký khai thác, thu mua, chuyển tải thủy sản

• Đối với tàu đánh bắt: Thuyền trưởng tàu đánh bắt nguồn lợi thủy sản có chiều dài lớn nhất từ 12 mét trở lên có trách nhiệm ghi nhật ký khai thác thủy sản hàng ngày theo Mẫu số 01 Phụ lục I. Nhật ký này phải được nộp cho tổ chức quản lý cảng cá trước thời điểm thực hiện bốc dỡ thủy sản qua cảng.
• Đối với tàu thu mua, chuyển tải: Thuyền trưởng tàu thu mua, chuyển tải thủy sản phải thực hiện ghi nhật ký thu mua, chuyển tải hàng ngày theo Mẫu số 02 Phụ lục I và nộp cho tổ chức quản lý cảng cá trước khi tiến hành bốc dỡ thủy sản qua cảng.

2. Quy trình giám sát bốc dỡ thủy sản và cấp giấy biên nhận tại cảng cá

• Giám sát cập cảng và bốc dỡ: Khi nhận được đề nghị cập cảng, tổ chức quản lý cảng cá tiến hành đối chiếu thông tin tàu với danh sách tàu cá khai thác thủy sản bất hợp pháp (IUU). Nếu tàu thuộc danh sách IUU, cảng cá không cho phép bốc dỡ thủy sản và thông báo ngay cho cơ quan chức năng xử lý. Nếu không thuộc danh sách, cảng cá bố trí cho tàu cập cảng, cử cán bộ giám sát sản lượng và thành phần loài thủy sản bốc dỡ.
• Xử lý sai lệch sản lượng: Trong quá trình giám sát, nếu phát hiện sản lượng bốc dỡ thực tế sai lệch trên 20% so với sản lượng đã khai báo trước khi cập cảng, tổ chức quản lý cảng cá phải lập biên bản để tự xử lý theo thẩm quyền hoặc bàn giao cho cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
• Cấp giấy biên nhận bốc dỡ: Theo đề nghị của tổ chức, cá nhân thu mua, tổ chức quản lý cảng cá kiểm tra thông tin trên Giấy biên nhận thủy sản bốc dỡ qua cảng (Mẫu số 02 Phụ lục II). Nếu thông tin khớp với thực tế, cảng cá thực hiện xác nhận và lưu bản sao chụp. Mỗi tổ chức, cá nhân thu mua từ một tàu cá sẽ được cấp 01 giấy biên nhận tương ứng với khối lượng và thành phần loài thực tế đã thu mua.

3. Tiêu chí xác định tàu cá khai thác thủy sản bất hợp pháp (IUU)

• Trường hợp bị đưa vào danh sách IUU: Tàu cá bị đưa vào danh sách này khi bị xử phạt vi phạm hành chính do thực hiện một trong các hành vi quy định tại các điểm a, b, c, d, đ, e, g, i, n và điểm o khoản 1 Điều 60 Luật Thủy sản; hoặc bị xử phạt hành chính do tái phạm, vi phạm nhiều lần đối với các hành vi quy định tại các điểm h, k, l và m khoản 1 Điều 60 Luật Thủy sản.
• Trường hợp được đưa ra khỏi danh sách IUU: Tàu cá được rút tên khỏi danh sách khi đã thực hiện xóa đăng ký tàu cá theo quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 72 Luật Thủy sản.

4. Trách nhiệm của cơ quan quản lý, tổ chức quản lý cảng cá và cơ sở chế biến

• Công tác chỉ đạo, kiểm tra: Cơ quan có thẩm quyền thực hiện chỉ đạo, tổ chức và kiểm tra việc chấp hành quy định chống khai thác IUU; xác nhận nguyên liệu, chứng nhận nguồn gốc thủy sản; xác nhận cam kết nguyên liệu nhập khẩu để chế biến xuất khẩu; thực hiện truy xuất nguồn gốc trong quá trình lấy mẫu thẩm tra an toàn thực phẩm và chứng nhận lô hàng xuất khẩu.
• Trách nhiệm của tổ chức quản lý cảng cá: Trước ngày 20 hàng tháng, phải báo cáo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Tổng cục Thủy sản về kết quả xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác. Đồng thời, phải lưu trữ hồ sơ cấp giấy biên nhận bốc dỡ, giấy xác nhận nguyên liệu trong thời hạn 36 tháng. Thực hiện cấp lại Giấy biên nhận bốc dỡ qua cảng khi có yêu cầu, số giấy cấp lại trùng với số bản gốc và thêm ký hiệu "R" phía sau, thời hạn bằng thời hạn còn lại của giấy gốc.
• Trách nhiệm của cơ sở chế biến: Lưu trữ đầy đủ hồ sơ để phục vụ truy xuất nguồn gốc, phân biệt rõ ràng giữa các lô nguyên liệu đã sản xuất, chưa sản xuất hoặc đang bảo quản. Lưu trữ hồ sơ xác nhận nguyên liệu trong nước, chứng nhận nguồn gốc, xác nhận cam kết hoặc chứng nhận sản phẩm xuất khẩu từ nguồn nhập khẩu trong thời hạn 36 tháng. Cơ sở được chủ động lựa chọn cơ quan có thẩm quyền phù hợp để nộp hồ sơ đề nghị chứng nhận nguồn gốc.

5. Thay thế hệ thống biểu mẫu nghiệp vụ

Thông tư tiến hành thay thế một số biểu mẫu cũ bằng các biểu mẫu mới ban hành kèm theo, bao gồm: Thay thế Mẫu số 02 Phụ lục I (Nhật ký thu mua, chuyển tải thủy sản); thay thế Mẫu số 02 Phụ lục II (Giấy biên nhận thủy sản bốc dỡ qua cảng); thay thế Mẫu số 04 Phụ lục II (Giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác); và thay thế Mẫu số 02 Phụ lục III.

6. Điều khoản chuyển tiếp

• Nhật ký thu mua, chuyển tải thủy sản đã được thuyền trưởng ghi chép theo mẫu cũ tại Thông tư số 21/2018/TT-BNNPTNT trước ngày Thông tư này có hiệu lực vẫn được chấp nhận sử dụng để thực hiện việc xác nhận, chứng nhận thủy sản cho chuyến biển đó.
• Giấy biên nhận thủy sản bốc dỡ qua cảng được cấp trước ngày Thông tư này có hiệu lực tiếp tục có giá trị sử dụng cho đến khi hết thời hạn ghi trên giấy.

7. Hiệu lực thi hành

Thông tư 13/2020/TT-BNNPTNT chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 25 tháng 12 năm 2020. Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các tổ chức và cá nhân có liên quan cần kịp thời báo cáo về Tổng cục Thủy sản hoặc Cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản để tổng hợp, trình Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xem xét, quyết định.