Thông tư số 03/2019/TT-BTTTT được ban hành ngày 06 tháng 5 năm 2019 bởi Bộ Thông tin và Truyền thông, quy định chi tiết về việc đăng, phát nội dung thông tin đối ngoại trên báo chí, bao gồm quyền, trách nhiệm của các cơ quan báo chí và các tổ chức, cá nhân liên quan.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Thông tư này điều chỉnh toàn diện các hoạt động liên quan đến nội dung thông tin đối ngoại trên báo chí; quy trình đăng, phát; quyền và trách nhiệm của cơ quan báo chí cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan báo chí, cơ quan chủ quản báo chí, Sở Thông tin và Truyền thông các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động này.

Giải thích từ ngữ cốt lõi

• Báo chí đối ngoại: Là báo in, báo điện tử, kênh phát thanh, truyền hình đối ngoại được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại các Quy hoạch báo chí đối ngoại.
• Báo chí thực hiện việc đăng, phát nội dung thông tin đối ngoại: Là các cơ quan báo in, báo điện tử, kênh phát thanh, truyền hình thông thường (không thuộc nhóm báo chí đối ngoại nêu trên) nhưng có thực hiện việc đăng, phát thông tin đối ngoại.

Nội dung và Nguyên tắc đăng, phát thông tin đối ngoại

Nội dung thông tin đối ngoại trên báo chí bao gồm: thông tin chính thức về Việt Nam; thông tin quảng bá hình ảnh đất nước; thông tin về tình hình thế giới vào Việt Nam; và thông tin giải thích, làm rõ các luận điệu sai trái, xuyên tạc theo quy định của pháp luật về quản lý hoạt động thông tin đối ngoại.

Việc đăng, phát phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

• Đăng, phát thông tin phải đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, phù hợp với lợi ích quốc gia và nhân dân Việt Nam.
• Tuyệt đối không đăng, phát các nội dung gây ảnh hưởng tiêu cực đến vị thế, hình ảnh của Việt Nam; không làm phương hại đến quan hệ đối ngoại, hợp tác quốc tế; không kích động bạo lực, tuyên truyền chiến tranh xâm lược hoặc gây hận thù giữa các dân tộc.

Quy định cụ thể đối với báo chí đối ngoại

Đối với các vấn đề quan trọng của Việt Nam và thế giới, sau khi nhận được quan điểm chính thức của Nhà nước do cơ quan có thẩm quyền cung cấp, báo chí đối ngoại phải thực hiện đăng, phát theo quy định chặt chẽ về vị trí và thời gian:

• Vị trí đăng, phát: Phải đặt tại trang nhất đối với báo in; trang chủ đối với báo điện tử; và phát trong bản tin thời sự đối với các kênh phát thanh, truyền hình đối ngoại.
• Thời gian đăng, phát: Chậm nhất là 02 giờ đối với báo điện tử; tối đa 05 giờ đối với báo điện tử cần chuyển ngữ; trong vòng 24 giờ đối với báo in; và phát ngay vào bản tin thời sự kế tiếp đối với kênh phát thanh, truyền hình.
• Thông tin giải thích, làm rõ: Phải được đăng, phát ở vị trí dễ tiếp cận nhất và vào thời gian sớm nhất có thể.
• Ngôn ngữ thể hiện: Khuyến khích tăng cường số lượng tin, bài, chương trình sản xuất trực tiếp bằng tiếng nước ngoài (không qua dịch thuật); chủ động đa dạng hóa các ngôn ngữ nước ngoài để tiếp cận hiệu quả các đối tượng độc giả tại các địa bàn trọng điểm theo từng thời kỳ.

Quy định đối với báo chí thực hiện việc đăng, phát thông tin đối ngoại

Nhà nước khuyến khích các cơ quan báo chí thông thường thực hiện các hoạt động sau nhằm nâng cao hiệu quả thông tin đối ngoại:

• Đăng, phát kịp thời, đặt ở vị trí dễ tiếp cận các thông tin đối ngoại và quan điểm của Nhà nước Việt Nam về các vấn đề trong nước, quốc tế theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
• Sản xuất và đăng, phát các tin, bài, chương trình bằng tiếng nước ngoài hoặc có phụ đề tiếng nước ngoài.
• Đối với các đài phát thanh, truyền hình địa phương: Khuyến khích phát lại các nội dung thông tin đối ngoại từ đài quốc gia dựa trên thỏa thuận, đồng thời chủ động cung cấp thông tin đặc trưng của địa phương cho các cơ quan báo chí đối ngoại để quảng bá ra thế giới.

Quyền và trách nhiệm của các cơ quan báo chí

1. Đối với báo chí đối ngoại:

• Quyền hạn: Được Nhà nước ưu tiên đặt hàng thực hiện các nhiệm vụ thông tin đối ngoại; được tạo điều kiện thuận lợi tối đa để đăng, phát thông tin trên các phương tiện truyền thông trong nước và quốc tế.
• Trách nhiệm: Thiết lập các chuyên trang, chuyên mục, nhóm chương trình chuyên đề riêng biệt về thông tin đối ngoại; bố trí đội ngũ phóng viên, biên tập viên chuyên trách; phối hợp chia sẻ nguồn tài nguyên tin, bài được Nhà nước đầu tư; chủ động quảng bá hình ảnh Việt Nam trên mạng xã hội và các kênh truyền thông nước ngoài; thực hiện báo cáo tổng kết định kỳ trước ngày 30/11 hằng năm gửi Bộ Thông tin và Truyền thông.

2. Đối với báo chí thực hiện việc đăng, phát thông tin đối ngoại:

• Quyền hạn: Được Nhà nước đặt hàng thực hiện đăng, phát thông tin đối ngoại và tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình tác nghiệp.
• Trách nhiệm: Tích cực thông tin về đất nước, con người Việt Nam; khuyến khích mở các chuyên mục bảo vệ chủ quyền biên giới, biển đảo; phân công nhân sự chuyên trách và thực hiện báo cáo khi có yêu cầu từ cơ quan quản lý.

Trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan chủ quản

• Cơ quan chủ quản báo chí: Có trách nhiệm chỉ đạo, đôn đốc các cơ quan báo chí trực thuộc thực hiện đúng quy định; hỗ trợ kinh phí (nếu có) để triển khai các nhiệm vụ thông tin đối ngoại.
• Sở Thông tin và Truyền thông: Chỉ đạo, thanh tra, kiểm tra hoạt động đăng, phát thông tin đối ngoại của báo chí địa phương; tổng hợp và báo cáo kết quả thực hiện về Bộ Thông tin và Truyền thông.
• Cục Thông tin đối ngoại (thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông): Là đơn vị chủ trì theo dõi, kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động đăng, phát của các cơ quan báo chí; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ và phối hợp xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển báo chí đối ngoại.
• Cục Báo chí và Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử: Phối hợp theo dõi, giám sát việc thực hiện quy định đối với các loại hình báo chí tương ứng (báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình).

Hiệu lực thi hành

Thông tư số 03/2019/TT-BTTTT có hiệu lực thi hành kể từ ngày 21 tháng 6 năm 2019. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc, các cơ quan, tổ chức và cá nhân có trách nhiệm phản ánh kịp thời về Bộ Thông tin và Truyền thông để xem xét, sửa đổi và bổ sung cho phù hợp.