Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 12-17:2023/BCT do Bộ Công Thương ban hành quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử và quy định quản lý về an toàn đối với sản phẩm vật liệu nổ công nghiệp - Thuốc nổ Octogen (HMX) được sản xuất, nhập khẩu, lưu thông và sử dụng trên lãnh thổ Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Quy chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, mua bán, bảo quản, vận chuyển, sử dụng, tiêu hủy, thử nghiệm, kiểm định và đánh giá chất lượng sản phẩm thuốc nổ Octogen tại Việt Nam. Quy chuẩn không áp dụng cho thuốc nổ Octogen phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh và các mục đích đặc biệt khác ngoài công nghiệp.

Quy định kỹ thuật và chỉ tiêu an toàn của thuốc nổ Octogen

• Yêu cầu về ngoại quan: Thuốc nổ Octogen phải có dạng bột kết tinh màu trắng hoặc màu xám sáng, không được lẫn các tạp chất cơ học có thể nhìn thấy bằng mắt thường.
• Các chỉ tiêu lý - hóa cơ bản: Hàm lượng chất không tan trong axeton, hàm lượng ẩm và chất bay hơi, điểm nóng chảy, độ axit (tính theo hàm lượng axit axetic hoặc axit nitric dư) phải đáp ứng nghiêm ngặt các giới hạn cho phép được quy định cụ thể trong quy chuẩn nhằm bảo đảm tính ổn định hóa học của sản phẩm.
• Chỉ tiêu an toàn nổ: Độ nhạy va đập, độ nhạy ma sát, tốc độ nổ và khả năng sinh công của thuốc nổ Octogen phải nằm trong giới hạn an toàn cho phép, đảm bảo không tự kích nổ trong quá trình vận chuyển, bảo quản và bốc xếp thông thường.

Phương pháp thử nghiệm và xác định chỉ tiêu chất lượng

• Xác định hàm lượng ẩm: Sử dụng phương pháp sấy đến khối lượng không đổi hoặc phương pháp chuẩn độ Karl Fischer để xác định chính xác tỷ lệ nước có trong mẫu thử, tránh ảnh hưởng đến khả năng kích nổ.
• Thử nghiệm độ nhạy va đập và ma sát: Tiến hành trên các thiết bị thử tiêu chuẩn (như máy rơi búa, thiết bị đo độ nhạy ma sát) để xác định ngưỡng kích nổ dưới tác động của ngoại lực cơ học, từ đó đưa ra các khuyến cáo an toàn khi thao tác.
• Xác định điểm nóng chảy: Sử dụng thiết bị đo điểm nóng chảy chuyên dụng với tốc độ tăng nhiệt được kiểm soát chặt chẽ để xác định nhiệt độ chuyển pha của Octogen, đảm bảo độ tinh khiết của hóa chất.

Quy định về bao gói, ghi nhãn, vận chuyển và bảo quản

• Bao gói sản phẩm: Thuốc nổ Octogen phải được đóng gói trong các bao bì chuyên dụng, chống ẩm, chống tĩnh điện và có khả năng chịu lực tốt. Bao bì phải đảm bảo độ kín tuyệt đối để tránh rò rỉ thuốc nổ ra môi trường xung quanh.
• Ghi nhãn hàng hóa: Nhãn sản phẩm phải hiển thị đầy đủ các thông tin bắt buộc bao gồm: Tên sản phẩm, tên và địa chỉ nhà sản xuất, số lô sản xuất, ngày sản xuất, hạn sử dụng, khối lượng tịnh, và đặc biệt phải có biểu tượng cảnh báo nguy hiểm về cháy nổ theo quy định hiện hành.
• Vận chuyển và bảo quản: Quá trình bốc xếp, vận chuyển và lưu kho phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn phòng chống cháy nổ. Kho chứa phải khô ráo, thông thoáng, có hệ thống chống sét và cách biệt hoàn toàn với các nguồn nhiệt hoặc tia lửa điện.

Quy định quản lý và chứng nhận hợp quy

• Công bố hợp quy: Sản phẩm thuốc nổ Octogen sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu phải được công bố hợp quy phù hợp với các quy định kỹ thuật tại Quy chuẩn này trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường.
• Phương thức đánh giá sự phù hợp: Việc đánh giá hợp quy được thực hiện theo các phương thức quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, thông qua tổ chức chứng nhận được Bộ Công Thương chỉ định hoặc thừa nhận.
• Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân: Doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu phải chịu trách nhiệm về chất lượng, an toàn của sản phẩm; thiết lập hệ thống quản lý chất lượng để duy trì tính ổn định của các chỉ tiêu kỹ thuật và lưu trữ hồ sơ phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra.

Hiệu lực thi hành

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 12-17:2023/BCT có hiệu lực thi hành theo quy định tại Thông tư ban hành của Bộ Công Thương. Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực vật liệu nổ công nghiệp có trách nhiệm tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Quy chuẩn này để bảo đảm an toàn lao động, an ninh trật tự và phòng chống cháy nổ.