Nghị định 89/2015/NĐ-CP được ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 67/2014/NĐ-CP ngày 07 tháng 7 năm 2014 của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc thực tế, bổ sung các cơ chế hỗ trợ tài chính, bảo hiểm và kỹ thuật để khuyến khích ngư dân đóng mới, nâng cấp tàu cá, phục vụ hiệu quả hoạt động khai thác hải sản xa bờ và dịch vụ hậu cần nghề cá.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân (sau đây gọi chung là chủ tàu) thực hiện đặt hàng đóng mới tàu hoặc nâng cấp tàu phục vụ hoạt động khai thác hải sản. Các hoạt động nâng cấp tàu bao gồm: thay máy tàu; gia cố bọc vỏ thép; bọc vỏ vật liệu mới; mua sắm ngư lưới cụ, trang thiết bị hàng hải, trang thiết bị khai thác, máy móc thiết bị bảo quản sản phẩm và trang thiết bị bốc xếp hàng hóa.

Chính sách tín dụng đóng mới và nâng cấp tàu cá

Nghị định quy định chi tiết về hạn mức vay, lãi suất vay và mức bù chênh lệch lãi suất từ ngân sách nhà nước đối với từng loại tàu và công suất máy chính từ 400CV trở lên, cụ thể như sau:

• Đối với đóng mới tàu dịch vụ hậu cần khai thác hải sản xa bờ (bao gồm cả máy móc, trang thiết bị hàng hải, thiết bị bảo quản, bốc xếp hàng hóa):
  • Trường hợp đóng mới tàu vỏ thép, vỏ vật liệu mới: Chủ tàu được vay vốn ngân hàng thương mại tối đa 95% tổng giá trị đầu tư đóng mới với lãi suất 7%/năm. Trong đó, chủ tàu chỉ phải trả 1%/năm, ngân sách nhà nước cấp bù 6%/năm.
  • Trường hợp đóng mới tàu vỏ gỗ: Chủ tàu được vay tối đa 70% tổng giá trị đầu tư với lãi suất 7%/năm, chủ tàu trả 3%/năm, ngân sách nhà nước cấp bù 4%/năm.
• Đối với đóng mới tàu khai thác hải sản xa bờ (bao gồm cả máy móc, trang thiết bị hàng hải, thiết bị khai thác, ngư lưới cụ, thiết bị bảo quản):
  • Tàu vỏ thép, vỏ vật liệu mới có công suất từ 400CV đến dưới 800CV: Chủ tàu được vay tối đa 90% tổng giá trị đầu tư với lãi suất 7%/năm, chủ tàu trả 2%/năm, ngân sách nhà nước cấp bù 5%/năm.
  • Tàu vỏ thép, vỏ vật liệu mới có công suất từ 800CV trở lên: Chủ tàu được vay tối đa 95% tổng giá trị đầu tư với lãi suất 7%/năm, chủ tàu trả 1%/năm, ngân sách nhà nước cấp bù 6%/năm.
  • Tàu vỏ gỗ hoặc tàu vỏ gỗ đồng thời gia cố bọc vỏ thép, bọc vỏ vật liệu mới: Chủ tàu được vay tối đa 70% tổng giá trị đầu tư với lãi suất 7%/năm, chủ tàu trả 3%/năm, ngân sách nhà nước cấp bù 4%/năm.
• Đối với nâng cấp tàu:
  • Nâng cấp tàu vỏ gỗ, vỏ vật liệu mới dưới 400CV thành tàu từ 400CV trở lên, hoặc nâng cấp công suất máy cho tàu đã có công suất từ 400CV trở lên: Chủ tàu được vay tối đa 70% tổng giá trị nâng cấp với lãi suất 7%/năm, chủ tàu trả 3%/năm, ngân sách nhà nước cấp bù 4%/năm.
  • Gia cố bọc vỏ thép, bọc vỏ vật liệu mới, mua sắm ngư lưới cụ, trang thiết bị hàng hải, thiết bị khai thác, bảo quản, bốc xếp: Chủ tàu được vay tối đa 70% tổng giá trị nâng cấp với lãi suất 7%/năm, chủ tàu trả 3%/năm, ngân sách nhà nước cấp bù 4%/năm.
• Quy định về máy thủy: Tàu cá đóng mới bắt buộc phải sử dụng máy thủy mới hoàn toàn. Đối với trường hợp nâng cấp máy tàu, chủ tàu được phép sử dụng máy thủy mới hoặc máy thủy đã qua sử dụng theo các quy định kỹ thuật hiện hành.

Thời hạn cho vay và hỗ trợ lãi suất

• Thời hạn cho vay hỗ trợ lãi suất là 11 năm đối với trường hợp đóng mới tàu vỏ gỗ hoặc nâng cấp tàu; và 16 năm đối với trường hợp đóng mới tàu vỏ thép hoặc vỏ vật liệu mới.
• Trong năm đầu tiên kể từ ngày giải ngân khoản vay đầu tiên, chủ tàu được miễn lãi và chưa phải trả nợ gốc. Ngân sách nhà nước sẽ cấp bù số lãi vay được miễn này cho các ngân hàng thương mại. Quy định này cũng được áp dụng hồi tố đối với các hợp đồng vay vốn đóng mới tàu vỏ thép, vỏ vật liệu mới đã ký kết trước ngày Nghị định này có hiệu lực.

Chính sách bảo hiểm

Ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí mua bảo hiểm hàng năm cho các tàu khai thác hải sản xa bờ và tàu dịch vụ hậu cần xa bờ có tổng công suất máy chính từ 90CV trở lên, với điều kiện tàu phải là thành viên của tổ đội, hợp tác xã khai thác hải sản hoặc nghiệp đoàn nghề cá:

• Hỗ trợ 100% kinh phí mua bảo hiểm tai nạn thuyền viên cho mỗi thuyền viên làm việc trên tàu.
• Hỗ trợ kinh phí mua bảo hiểm thân tàu, trang thiết bị, ngư lưới cụ (bảo hiểm mọi rủi ro) theo các mức công suất:
  • Hỗ trợ 70% kinh phí bảo hiểm đối với tàu có công suất từ 90CV đến dưới 400CV.
  • Hỗ trợ 90% kinh phí bảo hiểm đối với tàu có công suất từ 400CV trở lên.

Chính sách hỗ trợ thiết kế mẫu tàu và thí điểm hỗ trợ một lần sau đầu tư

• Nhà nước hỗ trợ 100% chi phí thiết kế mẫu tàu vỏ thép, vỏ vật liệu mới, vỏ gỗ khai thác hải sản và tàu dịch vụ hậu cần xa bờ đối với các tàu có tổng công suất máy chính từ 400CV trở lên.
• Bổ sung cơ chế thí điểm hỗ trợ một lần sau đầu tư đối với các chủ tàu thuộc đối tượng hưởng chính sách tín dụng đóng mới, nâng cấp tàu. Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xây dựng phương án thí điểm trình Thủ tướng Chính phủ quyết định, đảm bảo mức hỗ trợ một lần này tương đương với mức hỗ trợ từ chính sách tín dụng ưu đãi.

Phân công trách nhiệm của các Bộ, ngành và địa phương

• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Ban hành yêu cầu kỹ thuật đối với thiết kế mẫu tàu; lựa chọn đơn vị đủ năng lực để đặt hàng thiết kế, phê duyệt và công bố các mẫu tàu vỏ thép, vỏ vật liệu mới; ban hành định mức kinh tế kỹ thuật duy tu, sửa chữa định kỳ tàu vỏ thép; quy định yêu cầu kỹ thuật và kiểm tra an toàn đối với máy thủy đã qua sử dụng lắp đặt trên tàu cá; hướng dẫn các địa phương thiết kế mẫu tàu vỏ gỗ từ 400CV trở lên phù hợp với tập quán vùng miền.
• Bộ Khoa học và Công nghệ: Ban hành quy định về việc nhập khẩu máy móc, thiết bị dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng (bao gồm cả máy thủy đã qua sử dụng); xây dựng tiêu chuẩn riêng về máy thủy đã qua sử dụng nhập khẩu vào Việt Nam trong trường hợp cần thiết.
• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Tổ chức thực hiện thiết kế mẫu tàu cá vỏ gỗ khai thác và dịch vụ hậu cần có công suất từ 400CV trở lên theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, bảo đảm phù hợp với tập quán sản xuất và đặc thù ngư trường của địa phương.

Hiệu lực thi hành

Nghị định 89/2015/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 25 tháng 11 năm 2015. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm hướng dẫn và thi hành Nghị định này.