Năm 1987, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Nghị định 70-HĐBT quy định việc bảo vệ an toàn lưới điện cao áp nhằm bảo vệ tài sản Nhà nước, tính mạng và tài sản của nhân dân, đồng thời bảo đảm việc cung cấp điện được liên tục và an toàn trên phạm vi cả nước.

Nghị định này áp dụng đối với mọi cơ quan, tổ chức, địa phương và cá nhân có hoạt động liên quan đến lưới điện cao áp có cấp điện áp từ 1.000V đến 220KV (230KV), bao gồm đường dây điện trên không, đường cáp điện ngầm dưới đất, đường cáp điện ngầm dưới nước và các trạm điện (trạm biến áp, trạm biến đổi điện, trạm phân phối điện).

Quy định chung về xây dựng và thỏa thuận công trình lưới điện

• Khi tiến hành xây dựng công trình lưới điện, chủ đầu tư bắt buộc phải thỏa thuận với ngành và địa phương quản lý khu vực về hướng tuyến đường dây, độ sâu chôn cáp, địa điểm đặt trạm, đồng thời chấp hành nghiêm chỉnh các quy định pháp luật về quản lý đất xây dựng.
• Các ngành và địa phương có trách nhiệm hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi nhất để chủ đầu tư hoàn thành các thủ tục pháp lý theo quy định.
• Việc xây dựng các công trình lưới điện hoặc các công trình khác gần lưới điện phải tuân thủ nghiêm ngặt Nghị định này và các tiêu chuẩn trang bị điện hiện hành từ 11-TCN-18-84 đến 11-TCN-24-84 cùng các tiêu chuẩn Nhà nước liên quan.

Hành lang bảo vệ an toàn đường dây điện cao áp trên không

• Hành lang bảo vệ được giới hạn bởi hai mặt thẳng đứng song song với đường dây, khoảng cách từ dây ngoài cùng khi không có gió về mỗi phía được quy định cụ thể theo cấp điện áp: Đối với dây bọc là 1 mét; đối với dây trần cấp điện áp đến 15KV là 2 mét, cấp 35KV là 3 mét, cấp 66KV và 110KV là 4 mét, cấp 220KV (230KV) là 5 mét.
• Trong hành lang bảo vệ, nghiêm cấm trồng mới các loại cây có khả năng cao trên 4 mét và phải chặt bỏ toàn bộ cây cao trên 4 mét hiện hữu. Việc trồng lúa và hoa màu phải cách mép móng cột điện hoặc ụ đất bảo vệ chân cột tối thiểu 0,5 mét.
• Nghiêm cấm xây dựng mới nhà cửa, công trình trong hành lang bảo vệ và phải di chuyển các công trình hiện có ra ngoài. Trường hợp đặc biệt không thể di dời phải được Bộ Năng lượng cho phép, công trình phải được cải tạo bằng vật liệu khó cháy và bảo đảm khoảng cách thẳng đứng an toàn từ dây dưới cùng đến công trình tối thiểu là: 3 mét (đối với điện áp đến 35KV), 4 mét (đối với điện áp 66KV và 110KV), và 5 mét (đối với điện áp 220KV).
• Các hoạt động như bắn mìn, mở mỏ, đào đắp đất, sử dụng thiết bị cao trên 4,5 mét trong hành lang bảo vệ phải được sự đồng ý của cơ quan quản lý điện lực sở tại.
• Hạn chế tối đa việc xây dựng đường dây điện đi qua các khu vực công cộng như công viên, di tích lịch sử, trường học, chợ, bến xe, bãi bóng. Trường hợp bắt buộc phải đi qua, chủ đầu tư phải thực hiện các biện pháp tăng cường an toàn hoặc chịu chi phí di dời các công trình công cộng này.
• Nghiêm cấm các hành vi phá hoại, gây hư hỏng đường dây như: làm hỏng cột, tháo gỡ dây điện, ném vật lạ lên đường dây, thả diều gần đường dây, trèo lên cột điện trái phép, hoặc xếp vật liệu dễ cháy nổ, chất ăn mòn trong hành lang bảo vệ.

Hành lang bảo vệ đường cáp điện ngầm dưới đất và dưới nước

• Đối với cáp ngầm dưới đất: Hành lang bảo vệ rộng 1 mét về mỗi bên ở vùng đất ổn định và 3 mét ở vùng đất không ổn định, đất cát hoặc bãi lầy. Nghiêm cấm các hành vi đào hố, đóng cọc, làm hố rác, hố xí hoặc thải nước thải công nghiệp có tính chất ăn mòn trong phạm vi này.
• Đối với cáp ngầm dưới nước: Hành lang bảo vệ rộng 50 mét về mỗi bên ở khu vực sông hồ không có phương tiện thủy qua lại, và 100 mét ở khu vực sông hồ có tàu thuyền, ca-nô, sà-lan qua lại. Nghiêm cấm xây dựng bến cảng, đánh cá hoặc thả neo trong phạm vi hành lang bảo vệ. Việc nạo vét lòng sông trong hành lang phải báo trước cho cơ quan điện lực ít nhất 30 ngày và có biện pháp bảo đảm an toàn.

Phạm vi bảo vệ trạm điện và các quy định an toàn liên quan

• Phạm vi bảo vệ chỉ áp dụng đối với trạm điện không có tường rào và trạm điện trên cột, được giới hạn bởi mặt thẳng đứng bao quanh trạm với khoảng cách an toàn từ bộ phận mang điện ngoài cùng: 2 mét (đến 15KV), 3 mét (35KV và 66KV), 4 mét (110KV), và 6 mét (220KV). Nghiêm cấm xây dựng công trình hoặc sản xuất, dịch vụ trong phạm vi này.
• Đối với trạm điện có tường rào bảo vệ, các công trình xây dựng lân cận không được gây cản trở thông gió, lối ra vào, mương cáp, mương thoát nước của trạm và phải tuân thủ tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy TCVN-2622-78.
• Nghiêm cấm mọi hành vi đột nhập trái phép vào trạm điện, phá hoại tường rào hoặc trồng cây có nguy cơ đổ ngã vào trạm điện.
• Cấm máy bay bay dưới độ cao 100 mét so với trạm điện hoặc đường dây điện, và nghiêm cấm thả bất kỳ vật gì từ máy bay xuống khu vực này.

Hệ thống biển báo, tín hiệu cảnh báo an toàn

• Tại các điểm giao chéo giữa đường dây điện với đường sắt, đường bộ phải đặt biển báo cấm xe có chiều cao trên 4,5 mét (tính cả hàng hóa) qua lại. Cơ quan quản lý đường bộ, đường sắt chịu trách nhiệm đặt và quản lý biển báo này.
• Tại các điểm giao chéo với đường thủy có tàu bè qua lại, cơ quan quản lý điện lực phải đặt tín hiệu, dấu hiệu cảnh báo ở hai bên bờ sông và thông báo cho các cơ quan liên quan.
• Dọc tuyến cáp ngầm dưới đất phải đặt cột mốc hoặc dấu hiệu nhận biết rõ ràng.
• Cơ quan điện lực phải đặt biển cấm, biển báo an toàn tại các cột điện và trạm điện. Đối với cột điện cao từ 50 mét trở lên, phải lắp đặt tín hiệu cảnh báo ban đêm và sơn màu báo hiệu ban ngày.

Trách nhiệm của cơ quan quản lý điện lực và chính quyền địa phương

• Nhân viên điện lực khi làm việc tại lưới điện phải mang theo giấy chứng nhận công tác và phải được sự đồng ý của cơ quan quản lý nếu làm việc tại khu vực đặc biệt.
• Việc chặt cây trong hành lang bảo vệ do cơ quan điện lực thực hiện và phải thông báo cho chủ sở hữu cây trước ít nhất 10 ngày. Trong trường hợp khắc phục sự cố khẩn cấp, cơ quan điện lực có quyền chặt cây trước và thông báo bồi thường cho chủ cây chậm nhất là 10 ngày sau đó. Nghiêm cấm việc lợi dụng sửa chữa để chặt cây bừa bãi.
• Chính quyền địa phương và cá nhân quản lý khu vực có cáp ngầm đi qua phải tạo điều kiện cho cơ quan điện lực kiểm tra, sửa chữa. Sau khi hoàn thành, cơ quan điện lực phải hoàn trả mặt bằng như cũ và chịu trách nhiệm nếu việc chậm trễ gây thiệt hại hoặc tai nạn.
• Cơ quan quản lý điện lực có trách nhiệm kiểm tra định kỳ, đột xuất hệ thống lưới điện, hướng dẫn, giám sát việc thực hiện quy định an toàn, lập biên bản và yêu cầu đình chỉ, khắc phục các hành vi vi phạm hành lang an toàn lưới điện.

Khen thưởng, xử lý vi phạm và điều khoản chuyển tiếp

• Cơ quan, địa phương, cá nhân có thành tích phát hiện hành vi phá hoại hoặc tham gia bảo vệ, khắc phục sự cố lưới điện sẽ được Bộ Năng lượng khen thưởng xứng đáng hoặc đề nghị Hội đồng Bộ trưởng khen thưởng đối với thành tích đặc biệt.
• Mọi hành vi vi phạm quy định gây hư hỏng lưới điện, tai nạn hoặc thiệt hại tài sản, tính mạng sẽ bị xử lý kỷ luật hành chính, bồi thường thiệt hại hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.
• Đối với các công trình, nhà cửa, cây cối tồn tại trước ngày ban hành Nghị định này mà vi phạm hành lang an toàn, cơ quan điện lực phối hợp với địa phương giải quyết di dời, tháo dỡ hoặc chặt hạ. Đối với các công trình đặc biệt không thể di dời, phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng xem xét, quyết định.

Nghị định này có hiệu lực kể từ ngày ban hành và thay thế cho các quy định trước đây tại Nghị định số 161-CP ngày 20-8-1971 và Nghị định số 217-CP ngày 11-11-1976. Bộ trưởng Bộ Năng lượng chịu trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra việc thi hành; các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan thuộc Hội đồng Bộ trưởng và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này.