Nghị định 133-CP được ban hành năm 1961 bởi Hội đồng Chính phủ quy định về nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Ủy ban Dân tộc nhằm thực hiện hiệu quả chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước. Văn bản này áp dụng đối với Ủy ban Dân tộc, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Hội đồng Chính phủ, Ủy ban hành chính các khu tự trị, các tỉnh và các địa phương có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống trên phạm vi cả nước. Vị trí và chức năng của Ủy ban Dân tộc

Ủy ban Dân tộc được xác định là cơ quan trực thuộc Hội đồng Chính phủ, có trách nhiệm tổ chức thực hiện chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước. Mục tiêu hoạt động của Ủy ban là tăng cường khối đại đoàn kết giữa các dân tộc trên nguyên tắc bình đẳng, tương trợ lẫn nhau, đồng thời tạo mọi điều kiện thuận lợi để các dân tộc thiểu số cùng nhân dân cả nước tiến nhanh về mọi mặt lên chủ nghĩa xã hội.

Nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể của Ủy ban Dân tộc

• Điều tra, nghiên cứu và đề xuất chính sách: Tiến hành điều tra, nghiên cứu sâu sắc tình hình thực tế và đặc điểm của các dân tộc thiểu số trong nước. Trên cơ sở đó, soạn thảo và trình Hội đồng Chính phủ ban hành các chính sách phù hợp tại vùng dân tộc thiểu số nhằm xây dựng chính quyền dân chủ nhân dân, bảo đảm quyền tham chính và thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa địa phương.
• Theo dõi, kiểm tra và đôn đốc: Giám sát chặt chẽ việc thực hiện các chính sách dân tộc tại các địa phương. Phối hợp, góp ý kiến với các Bộ, ngành trung ương và Ủy ban hành chính các cấp (đặc biệt là các khu tự trị, các tỉnh và địa phương có dân tộc thiểu số) trong việc nghiên cứu và chỉ đạo thực hiện chính sách cụ thể.
• Tuyên truyền và giáo dục: Xây dựng phương hướng tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng tại vùng dân tộc thiểu số. Đồng hành cùng các cơ quan trung ương và địa phương trong công tác vận động quần chúng, củng cố tình đoàn kết dân tộc và khuyến khích đồng bào thực hiện tốt chủ trương của Đảng, Nhà nước.
• Đào tạo cán bộ: Trực tiếp quản lý Trường Cán bộ Dân tộc Trung ương, đồng thời hỗ trợ các ngành liên quan trong việc đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc.
• Phối hợp liên ngành: Các Bộ, ngành trung ương và Ủy ban hành chính địa phương có trách nhiệm báo cáo định kỳ cho Ủy ban Dân tộc về tình hình thực hiện chính sách dân tộc thuộc phạm vi quản lý của mình.
• Quản lý nội bộ: Thực hiện quản lý toàn diện về tổ chức bộ máy, biên chế, chế độ lao động, tiền lương, tài sản và tài vụ của Ủy ban theo đúng quy định chung của Nhà nước.

Chế độ làm việc và thẩm quyền của người đứng đầu

Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc là người chịu trách nhiệm cao nhất trước Hội đồng Chính phủ và Quốc hội về toàn bộ hoạt động của Ủy ban. Giúp việc cho Chủ nhiệm có các Phó chủ nhiệm (được phân công phụ trách từng mảng công việc) và các Ủy viên Ủy ban (phụ trách các bộ phận chuyên trách).

Trong phạm vi quyền hạn, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc có quyền ban hành các thông tư, quyết định để hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện chính sách dân tộc ở các ngành, các cấp. Đồng thời, Chủ nhiệm có quyền kiến nghị sửa đổi, bãi bỏ hoặc đình chỉ thi hành các văn bản của các Bộ, ngành, địa phương nếu phát hiện các văn bản đó không phù hợp với chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước.

Cơ cấu tổ chức bộ máy của Ủy ban Dân tộc

Bộ máy của Ủy ban Dân tộc bao gồm các đơn vị cấu thành sau:

• Văn phòng.
• Vụ Tuyên giáo.
• Vụ Nội chính.
• Vụ Dân sinh.
• Các đơn vị sự nghiệp trực thuộc khác do Ủy ban quản lý.

Mọi quyết định liên quan đến việc thành lập, sáp nhập, thay đổi hoặc giải thể Văn phòng, các Vụ và các đơn vị tương đương đều phải được Hội đồng Chính phủ phê chuẩn. Nhiệm vụ cụ thể của từng đơn vị sẽ được quy định chi tiết trong Điều lệ tổ chức của Ủy ban Dân tộc do Hội đồng Chính phủ thông qua.

Hiệu lực thi hành

Nghị định này có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc các quy định tại Nghị định này.